tanta hotza

Dana baten pareko konfigurazio sinoptikoa. Adierazpena oso errotua dago Espainiako Mediterraneoko kostaldean -bereziki Valentziako Erkidegoan eta Murtziako Eskualdean-, non euri-jasa torrentzialen gehiengo bati horrela deitzen dioten, dana bat egon edo ez egon kontuan hartu gabe. Jatorria alemanezko kaltlufttropfen hitzean du (aire hotzeko tanta), Richard T. A. Scherhag (1907-1970) meteorologoak 1937an sortua. Hitz hori erabili zuen latitude ertaineko eta nukleo hotzeko presio baxu bat definitzeko, mendebaldeko fluxu orokorretik isolatua, troposferaren maila ertain eta altuetan bakarrik presente zegoena, baina ez gainazalean. Nazioarteko lexiko meteorologikoan cut-off low izenez ezagutzen da. Espainian, Manuel Ledesma (1916-2011) meteorologoa izan zen lehena hori «gota fría» gisa itzultzen, 1950 inguruan, eta Mariano Medina (1922-1994) meteorologoak ere lagundu zuen adierazpena zabaltzen, «aire hotzezko zurrunbilo bat [borraska], aire tropikalaren barruan isolatua» gisa definitu baitzuen. Bere erabilera orokortzen hasi zen 1980ko hamarkadan, Tous-eko urtegiaren (Valentzia) hausturak eragindako uholde katastrofikoen ondorioz, 1982ko urriaren 20an, euri-jasa torrentzialen gertaera bikain baten ondorioz. Adierazpenaren erabilera desegokiak garai hartako Institutu Nazional Meteorologikoko iragarleak DANA terminoa erabiltzea proposatzera eraman zituen (goi-mailetako presio baxu isolatuaren akronimoa). Gaur egun, azken termino horrek gizartean nolabaiteko sarrera lortu du, komunikabideetan izan duen zabalkundeari esker, baina ez du lortu gota fría baztertzea. Oraindik jende askok erabiltzen du adierazpen hori danaren kaltetan, azken honen erabilera nagusia komunitate meteorologikoan bakarrik baita.