dana

Hizkuntza meteorologikoan gero eta gehiago integratuta dagoen hitza da, letra xehez zein larriz (DANA) adieraz daitekeena, nahiz eta azken forma hori -terminoa erabiltzen hasi zenekoa- pixkanaka lehenengoarengatik ordezkatzen ari den, sarrera honetan agertzen den bezala. «Goi-mailetako presio baxu isolatua»ren akronimoa da; adierazpen hori garai bateko Institutu Nazional Meteorologikoko (INM) -gaur egun AEMET- meteorologoek erabiltzen hasi ziren 1980ko hamarkadaren erdialdean, garai hartan «gota fría» adierazpenaz egiten ari zen erabilera gehiegizkoari aurre egiteko. Modu horretan, biztanleriak, batez ere Mediterraneoko eremuan, euri-jasa handien edozein episodio identifikatzen hasi zen, dana bat egon ala ez egon kontuan hartu gabe. Ez da beharrezkoa fluxu orokorretik askatutako altuerako aire hotz-poltsa bat egotea euri-jasa handia gerta dadin, eta horrelako poltsa baten presentziak ere ez du kasu guztietan euri bortitz hori bermatzen. Dana terminoa Francisco García Dana (1924-1984) meteorologoaren oroimena omentzeko aukeratu zen, honek 1979tik 1984ra INMko Iragarpen Zentroaren zuzendaritza izan baitzuen, hil zen urtean hain zuzen. Dana altuerako presio baxu isolatu bat da, 300 eta 500 hPa-ko maila isobarikoetan islatzen dena, baina ez gainazalean. Mendebaldeko fluxu orokorretik askatuta egoteagatik, modu independentean garatzen da, bere bizi-zikloarekin. Danak nahiko geldikorrak izan ohi dira, batzuetan atzerakako mugimendua ere izaten dutela, borraska tipikoen aurkakoa.