चिसो थोपा
डानाको समतुल्य सिनोप्टिक संरचना। यो अभिव्यक्ति स्पेनको भूमध्यसागरीय तटमा -विशेष गरी भ्यालेन्सियन समुदाय र मुर्सिया क्षेत्रमा- गहिरोसँग जरा गाडेको छ, जहाँ डाना भए पनि नभए पनि अधिकांश मुसलधारे वर्षाका घटनालाई यसै भनिन्छ। यो जर्मन शब्द kaltlufttropfen (चिसो हावाको पोखरी/थोपा) बाट आएको हो, जुन 1937 मा मौसमविद् रिचर्ड टी. ए. शेरहाग (1907-1970) ले बनाएका थिए। उनले यो शब्दलाई मध्य अक्षांशको, चिसो केन्द्र भएको, सामान्य पश्चिमी हावाबाट पृथक न्यून चापलाई परिभाषित गर्न प्रयोग गरेका थिए, जुन क्षोभमण्डलको मध्य र माथिल्लो तहमा मात्र हुन्छ, भूसतहमा हुँदैन। अन्तर्राष्ट्रिय मौसम विज्ञान शब्दावलीमा यसलाई कट-अफ लो (cut-off low) भनिन्छ। स्पेनमा, मौसमविद् मानुएल लेडेस्मा (1916-2011) ले 1950 को आसपास यसलाई पहिलो पटक 'गोटा फ्रिया' (gota fría) भनेर अनुवाद गरे, जबकि सहकर्मी मौसमविद् मारियानो मेदिना (1922-1994) ले यस शब्दलाई लोकप्रिय बनाउन सहयोग गरे, जसले यसलाई 'उष्णकटिबन्धीय हावाभित्र पृथक भएको चिसो हावाको भँवर [न्यून चाप प्रणाली]' भनेर परिभाषित गरे। 1982 अक्टोबर 20 मा असाधारण मुसलधारे वर्षाको घटनाका कारण टुस बाँध (भ्यालेन्सिया) ढल्दा भएको विनाशकारी बाढीपछि 1980 को दशकमा यसको प्रयोग व्यापक रूपमा फैलिन थाल्यो। यो अभिव्यक्तिको अनुचित प्रयोग हुन थालेपछि तत्कालीन राष्ट्रिय मौसम विज्ञान संस्थानका पूर्वानुमानकर्ताहरूले DANA (उच्च तहमा पृथक न्यून चापको संक्षिप्त रूप) शब्द प्रयोग गर्न प्रस्ताव गरे। आज यो पछिल्लो शब्दले सञ्चार माध्यमबाट भएको प्रसारका कारण समाजमा केही हदसम्म पैठ बनाएको छ, तर 'गोटा फ्रिया' लाई हटाउन सकेको छैन। अझै धेरै मानिसहरू डानाको सट्टा यही अभिव्यक्ति प्रयोग गर्छन्, जसको प्रयोग मौसम विज्ञान समुदायभित्र मात्र हावी छ।
सम्बन्धित शब्दहरू: डाना