თოვლის ორმო

რამდენიმე მეტრის სიღრმის ორმო, მიწაში ამოთხრილი, ქვის ან აგურის საყრდენი კედლებით და ზემოდან ქვითკირის კამარით დახურული, რომელიც განკუთვნილია თოვლის შესანახად და შესანარჩუნებლად, რათა წელიწადის იმ თვეებში, როდესაც მიწაზე დაგროვილი თოვლი დნება, ხელთ გვქონდეს ყინული (დატკეპნილი თოვლი). ამ ტიპის ნაგებობის შესახებ უძველესი ისტორიული ცნობები მესოპოტამიასა და ძველ ეგვიპტეს უკავშირდება, დაახლოებით 3000 წლის წინ. ბერძნებიც და რომაელებიც იყენებდნენ ორმოებში შენახულ ყინულს, როგორც თერაპიული მიზნებისთვის, ისე ზაფხულში სასმელების გასაგრილებლად. მცირე გამყინვარების ეპოქის (LIA) განმავლობაში თოვლთან დაკავშირებულმა კომერციულმა საქმიანობამ პიკს მიაღწია და მე-14 საუკუნიდან მრავალი ორმო აშენდა. მე-19 საუკუნის ბოლოსთვის დაღმასვლა დაიწყო, რადგან LIA-ს დასასრული დაემთხვა მაცივარი მანქანების გამოგონებასა და ხელოვნური ყინულის წარმოებას. თოვლის ორმო ცნობილია სხვა სახელებითაც, როგორიცაა cava, nevera ან nevero artificial. მიუხედავად იმისა, რომ მათი დიზაინი ერთმანეთისგან განსხვავდება, ყველას აქვს პატარა შესასვლელი კარი, რომელიც ვიწრო შიდა გვერდით კიბეზე გადის, რომლითაც შეიძლება ძირამდე ან შიგნით შენახული თოვლის დონემდე ჩასვლა. როდესაც ორმოს მდებარეობის არეალში ძლიერი თოვა ხდებოდა, ამოქმედდებოდა სისტემა, რომელშიც რამდენიმე ასეული ადამიანი მონაწილეობდა და კოორდინირებულად იღებდა თავის თავზე დიდი რაოდენობით თოვლის - ზურგით ტარებით - ორმოს შესასვლელამდე ტრანსპორტირებას, სადაც მას შიგნით ყრიდნენ. შიგნით რამდენიმე მუშა სათანადოდ ახვავებდა და ტკეპნიდა. ზამთრის გასვლის შემდეგ საპირისპირო ოპერაცია ტარდებოდა: ყინულის შეგროვება, რომელიც ბლოკებად დაჭრილი ჯორებით გადაჰქონდათ მახლობელ დასახლებებში, სადაც იყიდებოდა და ნაწილდებოდა. ამ ორმოებიდან მრავალი დღემდე დგას, ზოგი მათგანი კი აღდგენილია.

ასევე ცნობილია როგორც: თოვლის შურფი