meteoroloji uydusu

Dünya'nın yörüngesinde dönen ve meteorolojik gözlemler yaparak bunları yer alıcı istasyonlarına ileten yapay bir uydu. Elde edebildiği veriler oldukça çeşitlidir ve televizyon hava durumu bültenleri sayesinde en iyi bilinen işlevi olan bulut görüntülerini yakalamakla sınırlı değildir. Bu uydular ayrıca aerosoller (duman, toz, volkanik kül…), kutup ışıkları, buzullar, buzdağları, buz tabakaları, deniz yüzeyi sıcaklığı, rüzgarlar, fırtınalar, kirletici gaz konsantrasyonları, stratosferik ozon, CO₂, metan… gibi meteorolojik ve iklimsel öneme sahip birçok değişken ve unsuru izlemekten de sorumludur. Meteoroloji uydularının sağladığı kapsama küreseldir; bu da sayısal hava tahmin modellerini besleyen, her gün milyonlarca yeni veri noktası hacmine denk gelir. Görevini başarıyla tamamlayan ilk meteoroloji uydusu, NASA tarafından 1 Nisan 1960'ta fırlatılan TIROS 1'dir. Öncüsü, bir önceki yıl (17 Şubat 1959'da) fırlatılan, ABD Donanması'nın bir projesinin parçası olan Vanguard 2'ydi. Bu uydu, bulutluluk dağılımını ve hava yoğunluğunu ölçmek üzere tasarlanmış olsa da, neredeyse hiç veri sağlamamıştır; bu nedenle TIROS 1 genellikle tarihteki ilk meteoroloji uydusu olarak kabul edilir. DMÖ'nün Dünya Hava Gözlem Programı'nın 1963'te başlatılması, meteoroloji uyduları sayesinde atmosferin uzaydan gözlemlenmesini kesin olarak güçlendirmiştir. Yapay bir uydunun Dünya yüzeyinin üzerinde yerleştirildiği yüksekliğe bağlı olarak dört tür yörünge ele alınır: 1) alçak Dünya yörüngesi (kutupsal veya bekleme yörüngesi); 2) orta Dünya yörüngesi (küresel navigasyon sistemlerini mümkün kılan uydular tarafından kullanılır); 3) yer eşzamanlı (jeosenkron) yörünge; ve 4) yüksek Dünya yörüngesi. Meteoroloji uyduları 1. ve 3. kategorilere girer.