ရာသီဥတုဂြိုလ်တု

ကမ္ဘာမြေကို လှည့်ပတ်ပြီး မိုးလေဝသ အကဲဖြတ်မှုများ ပြုလုပ်ကာ မြေပြင်လက်ခံစခန်းများသို့ ပေးပို့သော ဂြိုလ်တုတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းရရှိနိုင်သော အချက်အလက်များသည် အလွန်ကွဲပြားပြီး၊ ရုပ်မြင်သံကြားရာသီဥတုအစီအစဉ်များကြောင့် လူသိအများဆုံး ၎င်း၏ လုပ်ငန်းဆောင်တာဖြစ်သည့် တိမ်ရုပ်ပုံများ ရိုက်ကူးခြင်းတွင်သာ ကန့်သတ်မထားပါ။ ဤဂြိုလ်တုများသည် aerosols (မီးခိုးငွေ့၊ ဖုန်ထူ၊ တောင်ပေါက်ပြင်ပစ္စည်း…)၊ ရုတ်ပိုင်း ရောင်စုံအလင်းရောင် (auroras)၊ ရေခဲမြစ်များ၊ ရေခဲတောင်များ၊ ရေခဲပြားများ၊ ပင်လယ်မျက်နှာပြင် အပူချိန်၊ လေများ၊ မိုးသက်များ၊ ညစ်ညမ်းငွေ့ဓာတ်ဆီများ၏ အာနံ့ပေါင်းစု၊ stratospheric ozone၊ CO₂၊ methane… ကဲ့သို့သော မိုးလေဝသနှင့် ရာသီဥတုဆိုင်ရာ စိတ်ဝင်စားဖွယ် ကိန်းရှင်နှင့် အင်္ဂါရပ်များစွာကို စောင့်ကြည့်ရန်လည်း တာဝန်ရှိသည်။ ရာသီဥတုဂြိုလ်တုများ၏ ဖုံးအုပ်နိုင်စွမ်းသည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းသည် နေ့စဉ်သန်းနှင့်ချီသော အချက်အလက်အသစ်များကို ရရှိစေကာ ကိန်းဂဏန်းရာသီဥတု ခန့်မှန်းချက်စနစ်များကို ကျွေးမွေးပေးသည်။ မိမိတာဝန်ကို အောင်မြင်စွာ ပြီးမြောက်ခဲ့သော ပထမဆုံး ရာသီဥတုဂြိုလ်တုမှာ 1960 ပြည့်နှစ် ဧပြီလ 1 ရက်နေ့တွင် NASA မှ လွှတ်တင်ခဲ့သော TIROS 1 ဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ ရှေ့ပြေးမှာ US Navy စီမံကိန်းတစ်ခု၏ တစ်စိတ်တပိုင်းဖြစ်သည့် Vanguard 2 ဖြစ်ပြီး၊ ယခင်နှစ် (1959 ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ 17 ရက်နေ့) တွင် လွှတ်တင်ခဲ့သည်။ ဤဂြိုလ်တုကို တိမ်ဖုံးမှုနှင့် လေထုသိပ်သည်းဆ ဖြန့်ကျဲမှုကို တိုင်းတာရန် ဒီဇိုင်းထုတ်ထားသော်လည်း၊ ၎င်းက အချက်အလက်ကို အနည်းငယ်မျှသာ ပေးနိုင်ခဲ့သည်၊ ထို့ကြောင့် TIROS 1 ကို သမိုင်းတွင် ပထမဆုံးရာသီဥတုဂြိုလ်တုအဖြစ် ယေဘုယျအားဖြင့် သတ်မှတ်လေ့ရှိသည်။ 1963 ခုနှစ်တွင် WMO ၏ World Weather Watch Programme ကို စတင်ခြင်းသည် ရာသီဥတုဂြိုလ်တုများကြောင့် အာကာသမှ လေထုကို စောင့်ကြည့်လေ့လာမှုကို ဆုံးဖြတ်ချက်အပြီးအပိုင် အားဖြည့်ပေးခဲ့သည်။ ကမ္ဘာမြေမျက်နှာပြင်အထက် ဂြိုလ်တုတစ်ခု ချထားသော အမြင့်ပေါ် မူတည်၍ လှည့်ပတ်ပတ်လမ်းကြောင်း အမျိုးအစားလေးမျိုးကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားသည်- ၁) low Earth orbit (polar သို့မဟုတ် parking orbit)၊ ၂) medium Earth orbit (ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ခြေရာခံစနစ်များကို ဖြစ်စေသော ဂြိုလ်တုများ အသုံးပြုသည်)၊ ၃) geosynchronous orbit နှင့် ၄) high Earth orbit။ ရာသီဥတုဂြိုလ်တုများသည် အမျိုးအစား ၁ နှင့် ၃ အတွင်း ကျရောက်သည်။