მეტეოროლოგიური თანამგზავრი

ხელოვნური თანამგზავრი, რომელიც დედამიწის გარშემო ბრუნავს და ახორციელებს მეტეოროლოგიურ დაკვირვებებს, გადასცემს რა მათ მიწის მიმღებ სადგურებს. მონაცემები, რომელთა მიღებაც შეუძლია, ძალიან მრავალფეროვანია და არ შემოიფარგლება მხოლოდ ღრუბლების გამოსახულებების აღბეჭდვით, რაც მისი ყველაზე ცნობილი ფუნქციაა სატელევიზიო ამინდის გადაცემების წყალობით. ეს თანამგზავრები ასევე აკონტროლებენ მეტეოროლოგიური და კლიმატური ინტერესის მრავალ ცვლადსა და ელემენტს, როგორიცაა აეროზოლები (კვამლი, მტვერი, ვულკანური ნაცარი…), პოლარული ციალები, მყინვარები, აისბერგები, ყინულის ფარები, ზღვის ზედაპირის ტემპერატურა, ქარები, ქარიშხლები, დამაბინძურებელი აირების კონცენტრაციები, სტრატოსფერული ოზონი, CO2, მეთანი… მეტეოროლოგიური თანამგზავრების მიერ უზრუნველყოფილი დაფარვა გლობალურია, რაც ყოველდღიურად მილიონობით ახალი მონაცემის მოცულობას უდრის, რომლებიც რიცხვითი ამინდის პროგნოზირების მოდელებს კვებავს. პირველი მეტეოროლოგიური თანამგზავრი, რომელმაც წარმატებით დაასრულა თავისი მისია, იყო TIROS 1, რომელიც NASA-მ 1960 წლის 1 აპრილს გაუშვა. მისი წინამორბედი იყო Vanguard 2, აშშ-ის საზღვაო ფლოტის პროექტის ნაწილი, გაშვებული წინა წელს (1959 წლის 17 თებერვალს). მიუხედავად იმისა, რომ ეს თანამგზავრი ღრუბლიანობის განაწილებისა და ჰაერის სიმკვრივის გასაზომად იყო შექმნილი, მან თითქმის არანაირი მონაცემი არ მოგვცა, რის გამოც TIROS 1 ჩვეულებრივ ისტორიაში პირველ მეტეოროლოგიურ თანამგზავრად მიიჩნევა. 1963 წელს WMO-ს მსოფლიო ამინდის სამსახურის პროგრამის დაწყებამ საბოლოოდ გააძლიერა ატმოსფეროს დაკვირვება კოსმოსიდან მეტეოროლოგიური თანამგზავრების წყალობით. დედამიწის ზედაპირიდან იმ სიმაღლის მიხედვით, რომელზეც ხელოვნური თანამგზავრი მოთავსებულია, განიხილება ორბიტის ოთხი ტიპი: 1) დედამიწის დაბალი ორბიტა (პოლარული ან პარკირების ორბიტა); 2) დედამიწის საშუალო ორბიტა (გამოიყენება გლობალური ნავიგაციის სისტემების მომსახურე თანამგზავრების მიერ); 3) გეოსინქრონული ორბიტა; და 4) დედამიწის მაღალი ორბიტა. მეტეოროლოგიური თანამგზავრები მე-1 და მე-3 კატეგორიებს განეკუთვნება.