meteoroloji peyk
Yer ətrafında fırlanan və meteoroloji müşahidələr aparan, onları yerüstü qəbuledici stansiyalara ötürən süni peyk. Əldə edə biləcəyi məlumatlar çox müxtəlifdir, yalnız televiziyada hava hadisələri verilişləri sayəsində ən məşhur funksiyası olan buludların təsvirlərini çəkməklə məhdudlaşmır. Bu peyklər həmçinin aerozollar (tüstü, toz, vulkan külü...), qütb parıltıları, buzlaqlar, aysberqlər, buz örtükləri, dəniz səthinin temperaturu, küləklər, fırtınalar, çirkləndirici qazların konsentrasiyaları, stratosfer ozonu, CO2, metan... kimi meteoroloji və iqlim marağı doğuran çoxlu kəmiyyət və elementlərin monitorinqinə cavabdehdirlər. Meteoroloji peyklərin təmin etdiyi əhatə qlobaldır ki, bu da hər gün ədədi hava proqnozu modellərini qidalandıran milyonlarla yeni məlumat həcminə bərabərdir. Missiyasını uğurla tamamlayan ilk meteoroloji peyk 1960-cı il aprelin 1-də NASA tərəfindən buraxılmış TIROS 1 olmuşdur. Onun sələfi ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin layihəsinin bir hissəsi olan və əvvəlki il (1959-cu il fevralın 17-də) buraxılmış Vanguard 2 idi. Bu peyk bulud örtüyünün və hava sıxlığının paylanmasını ölçmək üçün nəzərdə tutulsa da, çətinliklə məlumat verdi, buna görə də TIROS 1 adətən tarixdə ilk meteoroloji peyk hesab olunur. 1963-cü ildə ÜMT-nin Ümumdünya Hava Müşahidəsi Proqramının işə salınması meteoroloji peyklər sayəsində atmosferin kosmosdan müşahidəsini qəti şəkildə sürətləndirdi. Süni peykin Yer səthindən yerləşdirildiyi hündürlükdən asılı olaraq dörd orbit növü nəzərdən keçirilir: 1) alçaq Yer orbiti (qütb və ya park orbiti); 2) orta Yer orbiti (qlobal naviqasiya sistemlərini təmin edən peyklər tərəfindən istifadə olunur); 3) geosinxron orbit; və 4) yüksək Yer orbiti. Meteoroloji peyklər 1 və 3-cü kateqoriyalara aiddir.