ផ្កាយរណបឧតុនិយម
ផ្កាយរណបសិប្បនិម្មិតដែលវិលជុំវិញផែនដី ហើយអនុវត្តការសង្កេតឧតុនិយម ដោយបញ្ជូនវាទៅស្ថានីយទទួលនៅដី។ ទិន្នន័យដែលវាអាចទទួលបានមានភាពចម្រុះខ្លាំង មិនកំណត់តែលើការថតរូបភាពពពកប៉ុណ្ណោះទេ ដែលជាមុខងារដ៏ល្បីបំផុតរបស់វាដោយសារកម្មវិធីព្យាករណ៍អាកាសធាតុតាមទូរទស្សន៍។ ផ្កាយរណបទាំងនេះក៏ទទួលខុសត្រូវក្នុងការត្រួតពិនិត្យអថេរ និងធាតុជាច្រើនដែលមានសារៈសំខាន់ផ្នែកឧតុនិយម និងអាកាសធាតុ ដូចជាអេរ៉ូសូល (ផ្សែង ធូលី ផេះភ្នំភ្លើង…) ពន្លឺអូរ៉ូរ៉ាប៉ូល ផ្ទាំងទឹកកក ភ្នំទឹកកកអណ្តែត ទ្រនាប់ទឹកកក សីតុណ្ហភាពផ្ទៃសមុទ្រ ខ្យល់ ព្យុះ កំហាប់ឧស្ម័នបំពុល អូហ្សូនស្ត្រាតូស្ហ្វែរ CO2 មេតាន…។ វិសាលភាពគ្របដណ្តប់ដែលផ្តល់ដោយផ្កាយរណបឧតុនិយមគឺសកល ដែលស្មើនឹងបរិមាណទិន្នន័យថ្មីរាប់លានចំណុចរៀងរាល់ថ្ងៃ ដែលបញ្ចូលទៅក្នុងម៉ូដែលព្យាករណ៍អាកាសធាតុជាលេខ។ ផ្កាយរណបឧតុនិយមដំបូងដែលបំពេញបេសកកម្មបានជោគជ័យគឺ TIROS 1 ដែលបាញ់បង្ហោះដោយ NASA នៅថ្ងៃទី 1 ខែមេសា ឆ្នាំ 1960។ អ្នកកាន់តំណែងមុនរបស់វាគឺ Vanguard 2 ដែលជាផ្នែកនៃគម្រោងកងទ័ពជើងទឹកសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលបាញ់បង្ហោះកាលពីឆ្នាំមុន (នៅថ្ងៃទី 17 ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ 1959)។ ទោះបីជាផ្កាយរណបនេះត្រូវបានរចនាឡើងដើម្បីវាស់ការចែកចាយនៃពពកគ្របដណ្តប់ និងដង់ស៊ីតេខ្យល់ក៏ដោយ វាផ្តល់ទិន្នន័យតិចតួចណាស់ ដែលជាមូលហេតុដែល TIROS 1 ជាទូទៅត្រូវបានចាត់ទុកថាជាផ្កាយរណបឧតុនិយមដំបូងគេក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ។ ការបាញ់បង្ហោះក្នុងឆ្នាំ 1963 នៃកម្មវិធីឃ្លាំមើលអាកាសធាតុពិភពលោករបស់ WMO បានជំរុញការសង្កេតបរិយាកាសពីលំហអវកាសជាស្ថាពរ ដោយសារផ្កាយរណបឧតុនិយម។ អាស្រ័យលើកម្ពស់ពីផ្ទៃផែនដីដែលផ្កាយរណបសិប្បនិម្មិតត្រូវបានដាក់ គន្លងបួនប្រភេទត្រូវបានពិចារណា៖ 1) គន្លងផែនដីទាប (គន្លងប៉ូល ឬគន្លងចតរថយន្ត) 2) គន្លងផែនដីកម្រិតមធ្យម (ប្រើដោយផ្កាយរណបដែលអនុញ្ញាតឱ្យមានប្រព័ន្ធរុករកសកល) 3) គន្លងស៊ីងក្រូនផែនដី និង 4) គន្លងផែនដីខ្ពស់។ ផ្កាយរណបឧតុនិយមស្ថិតក្នុងប្រភេទទី 1 និងទី 3។