Полярдык шоола
Жогорку атмосферада, 100 км-ден жогору бийиктикте болгон жана адатта полярдык аймактарда байкалган жарык кубулушу. Ал күн шамалынын Жердин атмосферасы менен өз ара аракеттешүүсүнүн натыйжасы. Күндөн бардык багыттарда тараган бул жогорку энергиялуу электр бөлүкчөлөрүнүн агымынын бир бөлүгүн Жердин күчтүү магнит талаасы кармап калат, ал коргоочу калкан катары иштейт жана аны эки магниттик уюлга бурат. Бөлүкчөлөрдүн жогорку атмосферада бар газ молекулаларына бомбалоосу ар кандай толкун узундуктарында (ар кандай түстөрдө) жарыктын чыгарылышына жана, демек, полярдык шооланын пайда болушуна алып келет. Алардын түстөрү бомбаланган молекулалардын түрүнө жараша. Кычкылтек молекулалары жашыл түстөгү шооланы түзөт; азот кызыл, кызгылт жана кызгылт көк түстөгү жаркыроолорду пайда кылат, ал эми азыраак кездешүүчү көк түс атмосферада өтө бийикте жайгашкан суутек молекулаларынан келет. Жердин кайсы жарым шарында пайда болгонуна жараша бизде түндүк шоола (түндүк жарым шар) жана түштүк шоола (түштүк жарым шар) бар. Жердин магнитосферасында күн шамалынын нормалдан күчтүүрөөк келишинен келип чыккан чоң геомагниттик бороондор адаттагыдан төмөнкү кеңдиктерде байкала турган чоңураак полярдык шооланы жаратат. Түндүк шоолалар ошондой эле түндүк жарыктары деп да аталат жана алардын айланасында көптөгөн легендалар бар. Кээ бир скандинавиялык маданияттарда алар атмосферанын үстүндө жашаган, жаңы рухтардын кадамдарын жетектөө үчүн жаркыраган факелдер менен бийлеген өлгөндөрдүн жандары деп ойлошкон.
Байланыштуу терминдер: Күн бороону, аврора, аврора бореалис, Түштүк уюлдук шоола