Αεροχείμαρρος

Ένα έντονο, στενό ρεύμα αέρα που ρέει κατά μήκος σχεδόν οριζόντιου άξονα κοντά στην τροπόπαυση. Στο κεντρικό του τμήμα φτάνει τη μέγιστη ταχύτητα ανέμου, ποτέ κάτω από 110 km/h και συχνά υπερβαίνοντας τα 200 km/h. Οι αεροχείμαρροι μπορούν να φτάσουν σε μήκος αρκετές χιλιάδες χιλιόμετρα και συνήθως παίρνουν ημιτονοειδές σχήμα. Το πλάτος τους είναι αρκετές εκατοντάδες χιλιόμετρα και το πάχος τους λίγα χιλιόμετρα. Γύρω από τον πυρήνα τους υπάρχει ισχυρή οριζόντια και κατακόρυφη διάτμηση ανέμου, η οποία δημιουργεί περιοχές έντονου αναταραγμού. Τα εμπορικά αεροσκάφη καταφέρνουν να εξοικονομήσουν καύσιμο και να συντομεύσουν τη διάρκεια των ταξιδιών τους πετώντας, με ουριοδρόμο άνεμο, στον πυρήνα του αεροχειμάρρου. Η μόνη προφύλαξη που πρέπει να λάβουν οι πιλότοι είναι να διεισδύσουν σε αυτό το κεντρικό τμήμα αποφεύγοντας τη διέλευση από τις περιφερειακές ζώνες όπου ο αναταραγμός είναι επικίνδυνος. Για τον σκοπό αυτό, καταρτίζονται καθημερινά χάρτες με πολύ ακριβείς πληροφορίες σχετικά με τη θέση και το υψόμετρο που αναμένεται να καταλαμβάνουν οι διάφοροι αεροχείμαρροι κατά μήκος της διαδρομής. Η θέση και ο προσανατολισμός τους ποικίλλουν από τη μία ημέρα στην άλλη. Περιστασιακά, ένα από αυτά τα ρεύματα εμφανίζεται πιο χαμηλά στην ατμόσφαιρα (χαμηλού επιπέδου jet). Στη Γη υπάρχουν πέντε κύριοι αεροχείμαρροι. Λόγω της σφαιρικής συμμετρίας του πλανήτη μας, σε κάθε γήινο ημισφαίριο υπάρχει ένας πολικός και ένας υποτροπικός αεροχείμαρρος (και οι δύο δυτικοί), ενώ στον ισημερινό ρέει ένας ανατολικός αεροχείμαρρος. Τόσο στην Αρκτική όσο και στην Ανταρκτική εμφανίζονται μερικές φορές οι λεγόμενοι στρατοσφαιρικοί αεροχείμαρροι. Οι αεροχείμαρροι ανακαλύφθηκαν από τον Ιάπωνα μετεωρολόγο Wasaburo Oishi (1874-1950) το 1926, αν και η πρώτη επιστημονική αναφορά είναι μεταγενέστερη· οφείλεται στον Γερμανό μετεωρολόγο Heinrich Seilkopf (1895-1968), ο οποίος το 1939 χρησιμοποίησε τον όρο strahlströmung ("jet stream") για να αναφερθεί σε αυτούς.