Ҷараёни реактивӣ
Ҷараёни шадиди борики ҳаво, ки дар баробари меҳвари қариб уфуқӣ дар наздикии тропопауза ҷараён мегирад. Дар қисмати марказии он суръати ҳадди аксари шамол ба даст меояд, ки ҳеҷ гоҳ аз 110 км/соат паст нест ва бисёр вақт аз 200 км/соат зиёд мешавад. Ҷараёнҳои реактивӣ метавонанд дарозиашон ба якчанд ҳазор километр расад ва маъмулан шакли синусоидиро мегиранд. Бари онҳо якчанд сад километр ва ғафсиашон якчанд километр аст. Дар атрофи ядрои онҳо бурриши уфуқӣ ва амудии шамоли қавӣ мавҷуд аст, ки минтақаҳои ошуфтагии шадидро ба вуҷуд меорад. Ҳавопаймоҳои тиҷоратӣ бо парвоз дар ядрои ҷараён ва бо шамоли пушт сӯзишвориро сарфа мекунанд ва давомнокии парвози худро кӯтоҳ менамоянд. Ягона эҳтиёти халабонон ин аст, ки ба ин қисмати марказӣ дароянд ва аз гузаштан аз минтақаҳои канории дорои ошуфтагии хатарнок худдорӣ кунанд. Бо ин мақсад ҳамарӯза харитаҳо бо маълумоти хеле дақиқ дар бораи мавқеъ ва баландие, ки ҷараёнҳои реактивии гуногуни дар роҳбуда бояд ишғол кунанд, таҳия карда мешаванд. Мавқеъ ва самти онҳо аз як рӯз то рӯзи дигар тағйир меёбад. Баъзан яке аз ин ҷараёнҳо дар қабатҳои пасттари атмосфера пайдо мешавад (ҷараёни реактивии сатҳи паст). Дар Замин панҷ ҷараёни реактивии асосӣ мавҷуданд. Аз сабаби симметрияи кураии сайёраи мо дар ҳар нимкураи заминӣ як ҷараёни реактивии қутбӣ ва як субтропикӣ (ҳарду ғарбӣ) мавҷуданд, дар ҳоле ки дар экватор ҷараёни реактивии шарқӣ ҷараён мегирад. Ҳам дар Арктика ва ҳам дар Антарктида баъзан ҷараёнҳои реактивии стратосферӣ пайдо мешаванд. Ҷараёнҳои реактивиро метеорологи ҷопонӣ Васабуро Оиши (1874-1950) соли 1926 кашф кардааст, гарчанде ки аввалин ишораи илмӣ баъдтар аст; он ба метеорологи олмонӣ Ҳайнрих Зейлкопф (1895-1968) тааллуқ дорад, ки соли 1939 барои ишора ба онҳо ибораи strahlströmung («ҷараёни реактивӣ»)-ро истифода бурд.