ไนโตรเจน

องค์ประกอบหลักของส่วนผสมของก๊าซที่ประกอบเป็นอากาศ โดยมีอยู่ในรูปโมเลกุล (N₂) เป็นธาตุที่มีมากที่สุดในบรรยากาศของโลกอย่างชัดเจน ครอบครองปริมาตร 78.084% เป็นก๊าซไม่มีสี ไม่มีกลิ่น ไม่มีรส และเฉื่อย ซึ่งจำเป็นต่อชีวิตบนโลก เนื่องจากบทบาทสำคัญที่มันมีในกระบวนการทางชีวภาพ สิ่งที่เรียกว่าวัฏจักรไนโตรเจนรับผิดชอบในการควบคุมการแลกเปลี่ยนก๊าซบรรยากาศนี้กับสิ่งมีชีวิต เนื่องจากมันไม่ใช่ก๊าซที่ทำปฏิกิริยาเคมีได้ วัฏจักรนี้จึงเป็นไปได้ด้วยความช่วยเหลือของแบคทีเรียบางชนิด ซึ่งสามารถสังเคราะห์สารประกอบไนโตรเจนจากไนโตรเจนที่พวกมันดึงมาจากอากาศ ก่อให้เกิดกระบวนการที่เรียกว่าการตรึงไนโตรเจน (nitrogen fixation) นักเคมี แพทย์ และนักพฤกษศาสตร์ชาวสก็อต แดเนียล รัทเทอร์ฟอร์ด (Daniel Rutherford, 1749-1819) เป็นคนแรกที่เปิดเผยการมีอยู่ของก๊าซนี้ ในปี ค.ศ. 1772 เขาเรียกมันว่า "อากาศฟล็อกิสติเคต" โดยอ้างอิงถึงฟล็อกิสตอน (phlogiston) ซึ่งเป็นสารที่ในเวลานั้นสันนิษฐานว่าเป็นสาเหตุของความสามารถในการติดไฟของสิ่งต่าง ๆ ต่อมา นักเคมีชาวฝรั่งเศส อองตวน-โลรองต์ เดอ ลาวัวซีเย (Antoine-Laurent de Lavoisier, 1743-1794) เรียกมันว่า azote คำที่มาจากคำกรีก ζωή (ชีวิต) นำหน้าด้วยคำอุปสรรคเชิงปฏิเสธ (ตัวอักษร "a" - อัลฟาในอักษรกรีก) และมีความหมายว่า "ปราศจากชีวิต" หรือเฉื่อย ซึ่งเป็นลักษณะหลักของไนโตรเจน