Северноатлантска осцилација

Позната меѓународно под кратенката NAO (North Atlantic Oscillation) и идентификувана за прв пат, во 1924 година, од британскиот метеоролог Сер Гилберт Томас Вокер (1868-1958), се состои од крупна флуктуација на воздушната маса сместена меѓу регионот на Исланд и регионот на Азорите, двата во Северен Атлантик. Оваа природна осцилација во голема мера ја определува варијабилноста присутна во атмосферската циркулација над Европа, главно во зима. Нејзиното подрачје на влијание не е ограничено на европскиот континент, туку се протега од Северна Америка до северна Азија, па затоа игра важна улога во однесувањето на климата низ целата Северна хемисфера. Различниот знак и големина што може да ги добие NAO се пресметува со помош на стандардизиран нумерички индекс (NAO индекс), дефиниран како разлика во приземниот атмосферски притисок меѓу две метеоролошки станици лоцирани, соодветно, во регионот на Северен Атлантик каде што доминира субтропскиот висок притисок и во подрачјето на низок притисок на Исланд. Првично, за неговото пресметување биле избрани станиците Понта Делгада, на островите Азори (Португалија), и Стикисхолмур (Исланд). Со текот на времето, климатолозите почнале да користат и други референтни станици, како Рејкјавик, Лисабон или Гибралтар. Пресметувањето на NAO индексот за секоја година овозможува да се знае дали осцилацијата е позитивна (NAO+) или негативна (NAO-), во зависност од тоа дали неговата вредност е поголема од +1 или помала од –1, соодветно. Ако вредноста паѓа меѓу –1 и +1, имаме неутрални услови. Во позитивната фаза, Азорскиот антициклон покажува повисоки од вообичаените вредности на притисок, фаворизирајќи ситуации на блокирање. Во негативната фаза, споменатиот антициклон е повеќе ослабен, дозволувајќи низи од системи на низок притисок -со придружни ветровити бури- да поминат низ пониски географски широчини.