Dao động Bắc Đại Tây Dương

Được biết đến trên phạm vi quốc tế bằng chữ viết tắt NAO (North Atlantic Oscillation) và được xác định lần đầu tiên, vào năm 1924, bởi nhà khí tượng học người Anh Sir Gilbert Thomas Walker (1868-1958), đây là một sự dao động quy mô lớn trong khối khí nằm giữa khu vực Iceland và khu vực Azores, cả hai đều ở Bắc Đại Tây Dương. Sự dao động tự nhiên này quyết định, ở mức độ lớn, sự biến đổi hiện diện trong hoàn lưu khí quyển trên Châu Âu, chủ yếu vào mùa đông. Vùng ảnh hưởng của nó không chỉ giới hạn ở lục địa Châu Âu, mà còn kéo dài từ Bắc Mỹ đến Bắc Á, do đó nó đóng một vai trò quan trọng trong hành vi của khí hậu trên toàn Bán cầu Bắc. Dấu hiệu và độ lớn khác nhau mà NAO có thể có được tính toán bằng một chỉ số số học chuẩn hóa (chỉ số NAO), được định nghĩa là sự khác biệt về áp suất khí quyển mặt đất giữa hai trạm thời tiết nằm, tương ứng, ở khu vực Bắc Đại Tây Dương nơi áp cao cận nhiệt đới chiếm ưu thế và vùng áp thấp Iceland. Ban đầu, các trạm Ponta Delgada, ở quần đảo Azores (Bồ Đào Nha), và Stykkishólmur (Iceland) được chọn để tính toán chỉ số này. Theo thời gian, các nhà khí hậu học cũng bắt đầu sử dụng các trạm tham chiếu khác, như Reykjavik, Lisbon hoặc Gibraltar. Việc tính toán chỉ số NAO cho từng năm cho phép biết được liệu dao động là dương (NAO+) hay âm (NAO-), tùy thuộc vào việc giá trị của nó lớn hơn +1 hay nhỏ hơn –1, tương ứng. Nếu giá trị nằm giữa –1 và +1, ta có điều kiện trung tính. Trong giai đoạn dương, áp cao Azores thể hiện các giá trị áp suất cao hơn bình thường, tạo điều kiện thuận lợi cho các tình huống chặn (blocking). Trong giai đoạn âm, áp cao nói trên bị suy yếu hơn, cho phép các chuỗi hệ thống áp thấp - với các cơn bão gió liên quan - đi qua các vĩ độ thấp hơn.