Ipar Atlantikoko Oszilazioa

Nazioartean NAO siglaz ezaguna (North Atlantic Oscillation delakoaren akronimoa) eta 1924an lehen aldiz identifikatua Sir Gilbert Thomas Walker (1868-1958) meteorologo britainiarrak, Ipar Atlantikoan, Islandiako eremuaren eta Azoreetako eremuaren artean kokatutako aire-masaren eskala handiko gorabehera bat da. Oszilazio natural honek, neurri handi batean, Europan aurkezten den zirkulazio atmosferikoaren aldakortasuna determinatzen du, batez ere neguan. Bere eragin-eremua ez da Europako kontinentera mugatzen, Ipar Amerikatik Asiako iparraldera hedatzen baita, eta, beraz, ipar hemisferio osoko klimaren portaeran garrantzi handiko papera jokatzen du. NAOk har dezakeen zeinu eta magnitude desberdina, indize numeriko estandarizatu baten bidez kalkulatzen da (NAO indizea), eta hori Ipar Atlantikoko bi eremutan kokatutako bi estazio meteorologikoren arteko azaleko presio atmosferikoaren aldea bezala definitzen da: batetik, presio subtropikal altuak nagusi diren eremuan, eta bestetik, Islandiako presio-baxuko eremuan. Hasieran, Ponta Delgada (Azore uharteak, Portugal) eta Stykkisholmur (Islandia) estazioak aukeratu ziren kalkulurako. Denborarekin, klimatologoak beste erreferentzia-estazio batzuk ere erabiltzen hasi ziren, hala nola Reykjavikekoa, Lisboakoa edo Gibraltarrekoa. Urte bakoitzeko NAO indizearen kalkuluak jakiten uzten du oszilazioa positiboa (NAO+) edo negatiboa (NAO-) den, bere balioa +1 baino handiagoa edo –1 baino txikiagoa den arabera, hurrenez hurren. Balioa –1 eta +1 artean geratzen bada, egoera neutralak ditugu. Fase positiboan, Azoreetako antizikloiak ohikoa baino presio-balio altuagoak aurkezten ditu, blokeo-egoerak faboratuz. Fase negatiboan, aipatutako antizikloia ahulduago dago, eta horrek borrasca-trenen igarotzea baimentzen du -haizearen ekaitzekin lotuta- latitude baxuagoetan. NAO- duten urte hauek bereziki euritsuak dira Iberiar penintsulako zati handi batean.