cột thu lôi

Một thiết bị bảo vệ một công trình khỏi bị sét đánh, bảo đảm an toàn thân thể cho những người ở trong đó. Cột thu lôi cũng được lắp trên tàu thuyền và các loại công trình đa dạng nhất (ăng-ten, cột điện, tuabin gió...). Loại phổ biến nhất trong tất cả dựa trên hiệu ứng phóng điện điểm và còn được gọi là cột thu lôi Franklin, để tôn vinh người phát minh ra nó: nhà bác học đa tài Benjamin Franklin (1706-1790). Nhờ thí nghiệm thả diều nổi tiếng của ông, thực hiện tại Philadelphia (Mỹ) vào ngày 15 tháng 6 năm 1752, ông đã chứng minh rằng các tia sét là các sự phóng điện. Năm sau đó (1753) ông đã phát minh ra thiết bị này. Cột thu lôi thông thường được lắp ở điểm cao nhất của các công trình và bao gồm một hoặc nhiều thanh kim loại thép mạ kẽm, kết thúc bằng một đầu nhọn bằng tungsten, chịu được nhiệt độ cao sinh ra khi sét đánh vào nó. Sự ion hóa không khí tại đầu nhọn đó mở đường cho sét đến từ các đám mây bão. Đầu còn lại được nối với đất qua các dây dẫn kim loại điện trở thấp. Bằng cách này, khi sét đánh vào cột thu lôi, nó nhanh chóng được truyền xuống đất, ngăn ngừa sự phóng điện gây thiệt hại cho cấu trúc công trình. Một số cột thu lôi - cũng dựa trên hiệu ứng phóng điện điểm - được đội một loại vòng chứa một lượng nhỏ chất đồng vị phóng xạ, có mục đích ion hóa thêm không khí xung quanh thiết bị. Cũng có các cột thu lôi dạng lưới - dựa trên nguyên lý vật lý của lồng Faraday -, bao gồm một lưới kim loại được nối đất bao phủ toàn bộ công trình. Một công trình hiện đại có cấu trúc kim loại thực hiện chính chức năng đó, đó là lý do tại sao xác suất sét xuyên qua nó và gây thiệt hại bên trong giảm xuống gần như bằng không.