ENSO

Używany na całym świecie akronim dla wzorca klimatycznego El Niño - Oscylacja Południowa (El Niño - Southern Oscillation po angielsku). To zjawisko naturalne jest najwyrazistszym przejawem sprzężenia między atmosferą a oceanem. Jest to wielkoskalowa dwumodalna oscylacja, której ujemną fazą jest El Niño, a dodatnią La Niña. Początek epizodu ENSO jest wyznaczony przez znaczne anomalie ciśnienia powierzchniowego między Tahiti w Polinezji Francuskiej a Darwin w północnej Australii, a także temperaturami powierzchni morza w paśmie centralnego i wschodniego Pacyfiku równikowego. W klimatologii tzw. Wskaźnik Oscylacji Południowej (znany jako SOI) jest używany do określenia, kiedy rozpoczyna się dana faza ENSO. Wskaźnik ten jest podawany przez standaryzowaną różnicę ciśnień atmosferycznych mierzonych we wspomnianych miejscach. W normalnych warunkach - z neutralnym ENSO - ciśnienie jest niższe w Darwin niż na Tahiti, co utrzymuje przepływ powietrza z wschodu na zachód (reżim pasatowy), który transportuje duże ilości pary wodnej do wschodniej części basenu Pacyfiku, dając początek charakterystycznej deszczowej pogodzie w północnej Australii oraz sąsiedniej Papui-Nowej Gwinei i Indonezji. W warunkach El Niño różnica ciśnień po obu stronach basenu słabnie, pasaty robią to samo, prądy wznoszące wilgotnego powietrza ulegają zmniejszeniu, a prądy oceaniczne ulegają zmianie, przy czym powierzchniowa woda morska ogrzewa się we wspomnianym paśmie. Wszystko to znacznie modyfikuje wzorce wiatru i reżimy opadów w całym regionie Pacyfiku. Podczas gdy Australia doświadcza susz, po drugiej stronie basenu na zachodnim wybrzeżu pasa równikowego Ameryki Południowej występują ulewne deszcze powodujące powodzie. Z zjawiskiem La Niña (dodatnią lub zimną fazą ENSO) zachodzi dokładnie odwrotnie. W obu fazach wpływ ENSO nie ogranicza się do basenu Pacyfiku, istniejąc znacznie więcej regionów świata, w których jego skutki są odczuwalne.