ENSO

Το ακρωνύμιο που χρησιμοποιείται διεθνώς για το κλιματικό πρότυπο Ελ Νίνιο - Νότια Ταλάντωση (El Niño - Southern Oscillation, στα αγγλικά). Αυτό το φυσικό φαινόμενο είναι η σαφέστερη εκδήλωση της σύζευξης μεταξύ ατμόσφαιρας και ωκεανού. Είναι μια μεγάλης κλίμακας διμορφική ταλάντωση, της οποίας η αρνητική φάση είναι το Ελ Νίνιο και η θετική φάση η Λα Νίνια. Η έναρξη ενός επεισοδίου ENSO σηματοδοτείται από σημαντικές ανωμαλίες επιφανειακής πίεσης μεταξύ της Ταϊτής, στη Γαλλική Πολυνησία, και του Ντάργουιν, στη βόρεια Αυστραλία, καθώς και θερμοκρασιών επιφανείας θάλασσας στην κεντρική και ανατολική ισημερινή λωρίδα του Ειρηνικού. Στην Κλιματολογία, χρησιμοποιείται ο λεγόμενος Δείκτης Νότιας Ταλάντωσης (γνωστός ως SOI) για να προσδιοριστεί πότε ξεκινά μια δεδομένη φάση του ENSO. Αυτός ο δείκτης δίνεται από την τυποποιημένη διαφορά των ατμοσφαιρικών πιέσεων που μετρώνται στα προαναφερθέντα μέρη. Υπό κανονικές συνθήκες -με ουδέτερο ENSO-, η πίεση είναι χαμηλότερη στο Ντάργουιν από ό,τι στην Ταϊτή, κάτι που διατηρεί μια ροή αέρα από ανατολή προς δύση (καθεστώς αληγών ανέμων) που μεταφέρει μεγάλες ποσότητες υδρατμών στο ανατολικό τμήμα της λεκάνης του Ειρηνικού, δίνοντας γένεση στον χαρακτηριστικό βροχερό καιρό της βόρειας Αυστραλίας και των γειτονικών Παπούα Νέας Γουινέας και Ινδονησίας. Υπό συνθήκες Ελ Νίνιο, η διαφορά πίεσης εκατέρωθεν της λεκάνης εξασθενεί, οι αληγείς άνεμοι κάνουν το ίδιο, οι ανοδικές ροές υγρού αέρα μειώνονται, και τα ωκεάνια ρεύματα μεταβάλλονται, με το επιφανειακό θαλασσινό νερό να θερμαίνεται στην προαναφερθείσα λωρίδα. Όλα αυτά τροποποιούν αισθητά τα πρότυπα ανέμων και τα καθεστώτα βροχοπτώσεων σε ολόκληρη την περιοχή του Ειρηνικού. Ενώ η Αυστραλία βιώνει ξηρασίες, στην άλλη πλευρά της λεκάνης, στη δυτική ακτή της ισημερινής λωρίδας της Νότιας Αμερικής, συμβαίνουν καταρρακτώδεις βροχές που προκαλούν πλημμύρες. Με το φαινόμενο Λα Νίνια (τη θετική ή ψυχρή φάση του ENSO), συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο. Και στις δύο φάσεις, ο αντίκτυπος του ENSO δεν περιορίζεται στη λεκάνη του Ειρηνικού, με πολύ περισσότερες περιοχές του κόσμου όπου γίνονται αισθητά τα αποτελέσματά του.