წყლის ორთქლი

უფერო მიკროგაზი, რომელიც ჰაერის შემადგენლობაში შედის და მნიშვნელოვან როლს ასრულებს ატმოსფერულ დინამიკასა და დედამიწის ენერგეტიკულ ბალანსში. იგი ატმოსფეროში ძირითადად დედამიწის ზედაპირის დამფარავი წყლის დიდი მასების აორთქლებით ხვდება, ასევე აღსანიშნავია მცენარეულობის (ევაპოტრანსპირაცია) და, ნაკლებად, თოვლისა და ყინულის საფარის (სუბლიმაცია) წვლილი. ეს ატმოსფეროს ის კომპონენტია, რომელსაც ყველაზე არათანაბარი განაწილება აქვს, როგორც სივრცეში, ისე დროში. მისი წილი ჰაერში შეიძლება მერყეობდეს მოცულობის მხოლოდ 0,4%-დან უდაბნოს ზონებში 4%-მდე ღრუბლიან ტყეებსა და ტროპიკულ ტყეებში, და ატმოსფეროში ასვლისას განუწყვეტლივ მცირდება. იგი ძირითადად ქვედა და შუა ტროპოსფეროშია თავმოყრილი. მას დიდი უნარი აქვს შთანთქოს მზისგან (მოკლე ტალღა) და დედამიწის ზედაპირიდან (გრძელი ტალღა) მომავალი გამოსხივება, რაც მას გამორჩეულ სათბურის გაზად და პლანეტარული მასშტაბით ტემპერატურის მთავარ რეგულატორად აქცევს. ხალხურ დონეზე მისი ბუნების შესახებ მნიშვნელოვანი დაბნეულობაა, ვინაიდან გავრცელებულია აზრი, რომ ღრუბლები, ცხელი წყლის ორთქლი ან ცივ ზამთრის დღეებში პირით ამოსუნთქული ჰაერი წყლის ორთქლია. ყველა ამ შემთხვევაში დაკვირვებადი არის ორთქლიდან სითხეში ფაზური ცვლილების შედეგი, რადგან ყველა ეს ელემენტი მიკროსკოპული ზომის წყლის წვეთებისგან შედგება, რომლებიც ჰაერში არსებული წყლის ორთქლის კონდენსაციით წარმოიქმნა. ატმოსფეროში მოცემული მთლიანი წყლიდან - მისი სამივე მდგომარეობის ჩათვლით - 96% წყლის ორთქლია, თუმცა ამ გაზის მოლეკულის საშუალო სიცოცხლის ხანგრძლივობა ატმოსფერულ გარემოში მხოლოდ ათი დღეა.

დაკავშირებული ტერმინები: გაჯერება