Epekto ng Foehn

Isang thermodynamic na phenomenon na nagbibigay-daan sa isang napakainit, tuyo, at magulong hangin, na nagmumula sa adiabatic heating na nararanasan ng isang masa ng hangin matapos tumawid sa isang kabundukan at bumaba sa bahaging lee (lee side), mula sa mga tuktok ng bundok hanggang sa ilalim ng mga lambak, kung saan pinakamalakas na nararamdaman ang epekto. Ang hangin ay orihinal na mahalumigmig at ang temperatura nito ay makabuluhang mas mababa kaysa sa temperaturang mayroon ito matapos tumawid sa hadlang ng bundok. Sa bahaging windward nito, dahil sa napipilitang umakyat, unti-unting lumalamig ang hangin, na nawawalan ng malaking bahagi ng nilalaman nitong tubig-singaw sa itaas na bahagi ng bundok, dahil sa pagbuo ng mga ulap at orographic precipitation. Sa pag-akyat na iyon, ang bilis ng paglamig ng hangin ay mas mataas kaysa sa bilis ng pag-init na nararanasan nito, sa pamamagitan ng adiabatic compression, habang mabilis itong bumababa sa dalisdis, sa bahaging lee. Ang resulta ay isang sobrang-init at tuyong hangin, na nagdudulot ng kapansin-pansing pagtaas ng temperatura sa mga lugar na dinaraanan nito, na ginagawa rin ito, bukod dito, nang bigla at marahas, na may malalakas na hagupit ng hangin. Ang salitang foehn ay isang bersyon ng terminong Aleman na föhn, na nagmula sa salitang Latin na favonius, na siyang pangalang ibinigay sa alamat ng mga Romano sa banayad na hanging mula sa kanluran. Ang epekto ng foehn ay nagsimulang pag-aralan sa Switzerland, kung saan paminsan-minsang nagaganap ang mga yugto ng mataas na temperatura bunga ng phenomenon na inilarawan, kahit sa kalagitnaan ng taglamig, sa ilalim ng isang rehimen ng hangin (unang malamig) mula sa hilaga. Ang epekto ng foehn ay may espesyal na kahalagahan sa mga lugar sa mundo kung saan ang mga kabundukan ay nakaayos nang patayo (perpendicular) sa dominanteng daloy.