kesan Foehn

Fenomena termodinamik yang memberi laluan kepada angin yang sangat panas, kering, dan bergelora, terhasil daripada pemanasan adiabatik yang dialami oleh jisim udara selepas merentasi banjaran gunung dan turun di sebelah bawah angin, dari puncak gunung ke bahagian dasar lembah, tempat kesan itu dirasai paling tajam. Udara pada asalnya ialah lembap dan suhunya adalah ketara lebih rendah daripada apa yang akhirnya dimiliki selepas merentasi halangan gunung. Di sebelah atas anginnya, dipaksa untuk naik, udara secara bertahap menyejuk, kehilangan kebanyakan kandungan wap airnya di regangan atas gunung, disebabkan oleh pembentukan awan dan mendakan orografik. Dalam kenaikan itu, kadar penyejukan udara adalah lebih besar daripada kadar pemanasan yang dialaminya, menerusi pemampatan adiabatik, apabila ia meluru ke bawah bukit, di sebelah bawah angin. Hasilnya ialah angin yang dipanaskan melampau, kering, yang menyebabkan peningkatan suhu yang ketara di kawasan tempat ia menerobos, berbuat demikian, selanjutnya, secara mendadak dan meluru, dengan tiupan yang ganas. Perkataan foehn ialah variasi daripada istilah Jerman föhn, dengan asal usulnya dalam perkataan Latin favonius, yang merupakan nama yang diberikan dalam mitologi Rom kepada angin barat yang lembut. Kesan foehn mula dipelajari di Switzerland, tempat episod suhu tinggi secara berkala berlaku sebagai akibat daripada fenomena yang diterangkan, walaupun di tengah musim sejuk, di bawah rejim angin (pada mulanya sejuk) dari utara. Kesan foehn memperoleh relevansi khusus di tempat-tempat di dunia di mana banjaran gunung disusun berserenjang dengan aliran dominan.