Efekti Foehn
Një dukuri termodinamike që shkakton një erë shumë të ngrohtë, të thatë dhe turbulente, që rezulton nga ngrohja adiabatike që pëson një masë ajri pasi kalon një vargmal malor dhe zbret në anën e mbrojtur nga era, nga majat e maleve deri në fund të luginave, ku efekti ndihet më ashpër. Ajri është fillimisht i lagësht dhe temperatura e tij është ndjeshëm më e ulët se ajo që përfundon të ketë pasi kalon pengesën malore. Në anën e ekspozuar ndaj erës të saj, duke u detyruar të ngrihet, ajri ftohet gradualisht, duke humbur pjesën më të madhe të përmbajtjes së avullit të ujit në pjesën e sipërme të malit, për shkak të formimit të reve dhe reshjeve orografike. Gjatë atij ngjitjeje, ritmi i ftohjes së ajrit është më i madh se ritmi i ngrohjes që përjeton, nëpërmjet ngjeshjes adiabatike, ndërsa zbret me shpejtësi tatëpjetë, në anën e mbrojtur nga era. Rezultati është një erë e mbinxehur dhe e thatë, që shkakton një rritje të dukshme të temperaturës në zonat ku depërton, duke e bërë këtë, përveç kësaj, befas dhe me furi, me të frymime të dhunshme. Fjala foehn është një variant i termit gjerman föhn, me origjinë nga fjala latine favonius, që është emri që i jepet në mitologjinë romake erës së lehtë perëndimore. Efekti foehn filloi të studiohej në Zvicër, ku periodikisht ndodhin episode me temperatura të larta si pasojë e dukurisë së përshkruar, madje edhe në mes të dimrit, nën një regjim të erës (fillimisht të ftohtë) nga veriu. Efekti foehn merr rëndësi të veçantë në ato vende të botës ku vargmalet janë të vendosura pingul me rrjedhën mbizotëruese.