Föhn effekti
Çox isti, quru və burulğanlı küləyin yaranmasına səbəb olan termodinamik hadisədir; hava kütləsinin dağ silsiləsini keçərək dağın zirvələrindən vadilərin dibinə, yəni küləkaltı yamaca enərkən keçirdiyi adiabatik istiləşmənin nəticəsidir və effekt ən kəskin şəkildə məhz orada hiss olunur. Hava əvvəlcə nəmli olur və temperaturu dağ maneəsini keçdikdən sonra əldə etdiyi temperaturdan xeyli aşağı olur. Dağın küləkaltı tərəfində yuxarı qalxmağa məcbur olan hava tədricən soyuyur və dağın yuxarı hissəsində bulud və orografik yağıntı əmələ gəlməsi hesabına su buxarı tərkibinin böyük hissəsini itirir. Bu qalxış zamanı havanın soyuma sürəti onun küləkaltı yamacda aşağı axarkən adiabatik sıxılma yolu ilə keçirdiyi istiləşmənin sürətindən böyük olur. Nəticədə həddindən artıq qızmış, quru külək yaranır; bu külək daxil olduğu ərazilərdə temperaturun nəzərəçarpacaq dərəcədə qalxmasına səbəb olur və bunu üstəlik qəfil, şiddətlə, güclü ani küləklərlə edir. Foehn sözü alman dilindəki föhn sözünün variantıdır və mənşəcə Roma mifologiyasında mülayim qərb küləyinə verilən ad olan latın favonius sözünə gedib çıxır. Föhn effekti ilk dəfə İsveçrədə öyrənilməyə başlanmışdır; orada təsvir olunan hadisənin nəticəsi olaraq, hətta qışın ortasında belə, şimaldan əsən (əvvəlcə soyuq) külək rejimi altında dövri olaraq yüksək temperatur epizodları baş verir. Föhn effekti dağ silsilələrinin üstünlük təşkil edən axına perpendikulyar yerləşdiyi dünya yerlərində xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.