atmosfera

Gazowa powłoka otaczająca stałą i ciekłą powierzchnię Ziemi. Definicję można uogólnić na dowolne ciało niebieskie, ale w tym haśle będziemy odnosić się tylko do atmosfery Ziemi, zazwyczaj nazywanej po prostu "atmosferą". Trzon stanowi jeden z pięciu podsystemów tworzących system klimatyczny. Tworzące ją powietrze jest rozłożone w warstwach, których liczba różni się w zależności od branego pod uwagę kryterium. W oparciu o pionowy profil temperatury atmosfera jest podzielona na pięć dobrze zdefiniowanych warstw (troposfera, stratosfera, mezosfera, termosfera i egzosfera), w których przemiennie występują wzrosty i spadki temperatury. Jest to podział atmosferyczny, który przeważa, chociaż rówie prawidłowo można ustalić inne uzupełniające podziały, w zależności od składu chemicznego lub struktury elektronicznej. Chociaż niektórzy autorzy wyznaczają górną granicę atmosfery na określonej wysokości, taka granica nie ma fizycznego znaczenia, ponieważ granica z przestrzenią kosmiczną jest rozproszona. Gęstość powietrza spada stopniowo w miarę wznoszenia się, bez możliwości potwierdzenia, że od pewnego poziomu jest równa zeru. Podczas gdy dla celów lotniczych granicę między atmosferą a przestrzenią kosmiczną ustala się na 100 kilometrów wysokości - tzw. linia Kármána -, w meteorologii najczęstsze jest umieszczanie tej granicy 300 kilometrów nad naszymi głowami. Większość masy atmosfery koncentruje się w jej dolnej części, gdzie gęstość powietrza spada bardzo gwałtownie wraz z wysokością. Około połowa tej masy znajduje się w pierwszych pięciu kilometrach atmosfery, a 99% w pierwszych trzydziestu. Stamtąd w górę powietrze jest silnie rozrzedzone.