ატმოსფერო

დედამიწის (მყარ და თხევად) ზედაპირს გარშემორტყმული აირადი გარსი. განმარტება შეიძლება განზოგადდეს ნებისმიერ ციურ სხეულზე, მაგრამ ამ სტატიაში მხოლოდ დედამიწის ატმოსფეროზე ვისაუბრებთ, რომელსაც ჩვეულებრივ უბრალოდ „ატმოსფეროს“ უწოდებენ. ის კლიმატური სისტემის შემადგენელი ხუთი ქვესისტემიდან ერთ-ერთია. მისი შემადგენელი ჰაერი შრეებადაა განაწილებული, რომელთა რაოდენობა განსახილველი კრიტერიუმის მიხედვით იცვლება. ტემპერატურის ვერტიკალური პროფილის მიხედვით ატმოსფერო იყოფა ხუთ მკაფიოდ გამოხატულ შრედ (ტროპოსფერო, სტრატოსფერო, მეზოსფერო, თერმოსფერო და ეგზოსფერო), რომლებშიც მონაცვლეობით ხდება თერმული მატება და კლება. სწორედ ეს დაყოფაა გაბატონებული, თუმცა სხვა, დამატებითი დაყოფებიც შეიძლება თანაბრად მართებულად დადგინდეს ქიმიური შემადგენლობის ან ელექტრონული აგებულების მიხედვით. მიუხედავად იმისა, რომ ზოგიერთი ავტორი ატმოსფეროს ზედა საზღვარს გარკვეულ სიმაღლეზე ადგენს, ასეთ საზღვარს ფიზიკური აზრი არ აქვს, რადგან კოსმოსთან საზღვარი ბუნდოვანია. ჰაერის სიმკვრივე თანდათან მცირდება აწევასთან ერთად და არ შეიძლება იმის მტკიცება, რომ გარკვეული დონიდან ზემოთ ის ნულის ტოლია. სანამ საავიაციო მიზნებისთვის ატმოსფეროსა და კოსმოსს შორის საზღვარი 100 კილომეტრის სიმაღლეზეა დადგენილი - ე.წ. კარმანის ხაზი -, მეტეოროლოგიაში ყველაზე გავრცელებულია ამ საზღვრის ჩვენი თავიდან 300 კილომეტრზე განთავსება. ატმოსფეროს მასის უდიდესი ნაწილი მის ქვედა ნაწილშია თავმოყრილი, სადაც ჰაერის სიმკვრივე სიმაღლესთან ერთად ძალიან მკვეთრად მცირდება. ამ მასის დაახლოებით ნახევარი ატმოსფეროს პირველ ხუთ კილომეტრშია, ხოლო 99% - პირველ ოცდაათში. იქიდან ზემოთ ჰაერი ძლიერ გაიშვიათებულია.