ατμόσφαιρα

Ο αέριος μανδύας που περιβάλλει την (στερεή και υγρή) επιφάνεια της Γης. Ο ορισμός μπορεί να γενικευτεί σε οποιοδήποτε ουράνιο σώμα, αλλά σε αυτό το λήμμα θα αναφερθούμε μόνο στην ατμόσφαιρα της Γης, που συνήθως ονομάζεται απλώς "ατμόσφαιρα". Αποτελεί ένα από τα πέντε υποσυστήματα που απαρτίζουν το κλιματικό σύστημα. Ο αέρας που την αποτελεί κατανέμεται σε στρώματα των οποίων ο αριθμός ποικίλλει ανάλογα με το κριτήριο που λαμβάνεται υπόψη. Με βάση το κατακόρυφο προφίλ θερμοκρασίας, η ατμόσφαιρα διαιρείται σε πέντε καλά καθορισμένα στρώματα (τροπόσφαιρα, στρατόσφαιρα, μεσόσφαιρα, θερμόσφαιρα και εξώσφαιρα), στα οποία, εναλλάξ, συμβαίνουν θερμικές ανόδους και καθόδους. Αυτή είναι η ατμοσφαιρική διαίρεση που επικρατεί, αν και μπορούν εξίσου έγκυρα να καθοριστούν και άλλες συμπληρωματικές, ανάλογα με τη χημική σύνθεση ή την ηλεκτρονιακή δομή. Αν και ορισμένοι συγγραφείς καθορίζουν το ανώτερο όριο της ατμόσφαιρας σε ένα συγκεκριμένο υψόμετρο, ένα τέτοιο όριο δεν έχει φυσική σημασία, καθώς το σύνορο με το διάστημα είναι ασαφές. Η πυκνότητα του αέρα μειώνεται προοδευτικά καθώς ανεβαίνουμε, χωρίς να είναι δυνατόν να βεβαιώσουμε ότι από ένα ορισμένο επίπεδο και μετά ισούται με μηδέν. Ενώ για αεροναυτικούς σκοπούς το όριο μεταξύ της ατμόσφαιρας και του εξωτερικού διαστήματος καθορίζεται στα 100 χιλιόμετρα υψομέτρου -η λεγόμενη γραμμή Kármán-, στη Μετεωρολογία, είναι πιο σύνηθες να τοποθετείται αυτό το όριο 300 χιλιόμετρα πάνω από τα κεφάλια μας. Το μεγαλύτερο μέρος της μάζας της ατμόσφαιρας συγκεντρώνεται στο κατώτερο τμήμα της, όπου η πυκνότητα του αέρα μειώνεται πολύ απότομα με το ύψος. Περίπου το ήμισυ αυτής της μάζας βρίσκεται στα πρώτα πέντε χιλιόμετρα ατμόσφαιρας και το 99% στα πρώτα τριάντα. Από εκεί και πάνω, ο αέρας είναι εξαιρετικά αραιωμένος.