rüzgar gülü

Bir hava istasyonunda ya da gözlem evinde belirli bir zaman diliminde ölçülen farklı rüzgar yönlerinin göreli sıklıklarının temsil edildiği yıldız şeklinde bir diyagram. Yöne göre gruplandırılmış farklı hız aralıklarının sıklıkları da temsil edilebilir. Sakin (calm) durumlara karşılık gelen yüzde, gülün merkezine çizilen bir dairede belirtilir. Rüzgarın aletlerle ölçülmeye başlanmasından çok önce, esas olarak denizcilerin denizde yön bulmasına yardımcı olmayı amaçlayan, başlıca rüzgarların yönlerini gösteren ilk rüzgar gülleri oluşturulmuştur. Antik rüzgar gülleri farklı kültürlerde ortaya çıkmış ve zamanla daha karmaşık hale gelmiştir. Klasik dönemde Yunan şair Homeros (MÖ 8. yüzyıl), Odysseia'da dört ana rüzgardan (Boreas, Euros, Notos ve Zephyros) oluşan ve dört ana yöne göre düzenlenmiş bir gülden söz eder. Filozof Aristoteles (MÖ 4. yüzyıl) 8 yönlü bir gül, Timosthenes (MÖ 3. yüzyıl) 12 yönlü bir gül ve Romalı mimar Vitruvius (MÖ 1. yüzyıl) 24 yönlü bir gül oluşturmuştur. Günümüzde kullanılan 32 yönlü gül, ilk kez Mayorkalı coğrafyacı ve haritacı Abraham Cresques'e (14. yüzyıl) atfedilen ortaçağ dünya haritasında tasvir edilmiştir, ancak bazı kaynaklar bunun icadını yine Mayorkalı olan Ramon Llull'a (yaklaşık 1232-1315 ya da 1316) atfetmektedir. Söz konusu 32 yönlü rüzgar gülü, 8 ana rüzgarı (dördü ana yönleri işaret eden ve diğer dördü yan rüzgarlar olmak üzere), 8 yarım rüzgarı (kolateral) ve 16 çeyrek rüzgarı (quartas) içerir.