róża wiatrów

Wykres w kształcie gwiazdy, na którym reprezentowane są względne częstotliwości różnych kierunków wiatru mierzonych na stacji meteorologicznej lub w obserwatorium w danym okresie czasu. Można również reprezentować procentowe wartości odpowiadające różnym zakresom prędkości pogrupowanym według kierunków. Procent odpowiadający ciszom jest odnotowywany w kółku narysowanym w środku róży. Na długo przed tym, jak wiatr zaczął być mierzony za pomocą instrumentów, ustalono pierwsze róże wiatrów z kierunkami głównych wiatrów, przeznaczone głównie do pomagania żeglarzom w orientacji na morzu. Starożytne róże wiatrów pojawiają się w różnych kulturach, zyskując na wyrafinowaniu z biegiem czasu. W czasach klasycznych grecki poeta Homer (VIII wiek p.n.e.) odnosi się w Odysei do róży czterech głównych wiatrów (Boreas, Euros, Notos i Zefir), rozmieszczonych według czterech stron świata. Filozof Arystoteles (IV wiek p.n.e.) ustalił różę 8 kierunków, Tymostenes (III wiek p.n.e.) różę 12 kierunków, a rzymski architekt Witruwiusz (I wiek p.n.e.) różę 24 kierunków. Używana dzisiaj 32-punktowa róża została po raz pierwszy przedstawiona na średniowiecznej mapie świata przypisywanej majorkańskiemu geografowi i kartografowi Abrahamowi Cresquesowi (XIV wiek), chociaż niektóre źródła przypisują jej wynalezienie również majorkańczykowi Ramonowi Llullowi (ok. 1232-1315 lub 1316). Wspomniana 32-punktowa róża wiatrów obejmuje 8 wiatrów głównych (cztery wyznaczające strony świata i kolejne cztery będące wiatrami bocznymi), 8 wiatrów połówkowych (pobocznych) i 16 wiatrów ćwiartkowych.