ქარების ვარდი

ვარსკვლავისებრი დიაგრამა, რომელზეც წარმოდგენილია მეტეოროლოგიურ სადგურზე ან ობსერვატორიაში გარკვეული დროის განმავლობაში გაზომილი ქარის სხვადასხვა მიმართულების ფარდობითი სიხშირეები. ასევე შეიძლება წარმოდგენილი იყოს მიმართულების მიხედვით დაჯგუფებული სხვადასხვა სიჩქარის დიაპაზონის სიხშირეები. შტილების შესაბამისი პროცენტი აღინიშნება ვარდის ცენტრში დახაზულ წრეში. დიდი ხნით ადრე, სანამ ქარს ხელსაწყოებით გაზომავდნენ, დადგინდა ძირითადი ქარების მიმართულებების პირველი ქარების ვარდები, რომლებიც ძირითადად მეზღვაურებს ზღვაზე ორიენტირებაში დახმარებისთვის იყო განკუთვნილი. ძველი ქარების ვარდები სხვადასხვა კულტურაში ჩნდება და დროთა განმავლობაში უფრო დახვეწილი ხდებოდა. კლასიკურ ხანაში ბერძენი პოეტი ჰომეროსი (ძვ. წ. VIII საუკუნე) ოდისეაში ოთხი ძირითადი ქარის ვარდს ახსენებს (ბორეასი, ევროსი, ნოტოსი და ზეფირი), რომლებიც ოთხი მთავარი მხარის მიხედვით არის განლაგებული. ფილოსოფოსმა არისტოტელემ (ძვ. წ. IV საუკუნე) 8 მიმართულების ვარდი დაადგინა, ტიმოსთენემ (ძვ. წ. III საუკუნე) - 12-ის, ხოლო რომაელმა არქიტექტორმა ვიტრუვიუსმა (ძვ. წ. I საუკუნე) - 24-ის. დღეს გამოყენებული 32 რუმბიანი ვარდი პირველად გამოსახული იყო შუა საუკუნეების მსოფლიო რუკაზე, რომელიც მაიორკელ გეოგრაფსა და კარტოგრაფ აბრაჰამ კრესკესს მიეწერება (XIV საუკუნე), თუმცა ზოგი წყარო მის გამოგონებას ასევე მაიორკელ რამონ ლულს მიაწერს (დაახლ. 1232-1315 ან 1316). ზემოხსენებული 32 რუმბიანი ქარების ვარდი მოიცავს 8 ძირითად ქარს (ოთხი, რომლებიც მთავარ მხარეებს აღნიშნავს, და კიდევ ოთხი გვერდითი ქარი), 8 ნახევარ ქარს (კოლატერალური) და 16 მეოთხედ ქარს (quartas).

დაკავშირებული ტერმინები: ქარის მიმართულება