troposfera

Atmosferaren beheko geruza da, lurrazaletik -harekin kontaktuan baitago- tropopausaraino hedatzen dena, latitude ertainetan 11 km inguruko altitudean kokatua, nahiz eta bere lodiera baldintza meteorologikoen eta latitudearen arabera aldatzen den. Bertan, tenperatura altuerarekin batera nahiko modu erregularrean jaisten da, 6,5 ºC/km-ko erritmoan (balio teorikoa, atmosfera estandarrerako), nahiz eta zenbait tartetan alderantzikatzeak agertzen diren, non portaera hori alderantzikatzen den. Troposferak atmosferaren masa osoaren % 80 inguru eta ur-lurrun guztiaren % 99 dauzka. Presio atmosferikoak, tenperaturak bezala, gora egin ahala jaitsi egiten da, gainera, oso azkar (beherakada esponentziala). 5 km inguruko altitudean, presioa itsas mailan baino ia erdia da. Handik gorantz, oxigeno urritasunak arnasketa zailtzen du. Troposferan gertatzen dira fenomeno meteorologikoen gehiengoa (euriak, ekaitzak, frenteak, ziklonak…), airearen bertikal-mugimenduak gertatzen direlarik, batez ere konbekzioari (lurzoruaren berotzeari) eta behartze orografikoei lotuta. Airearen astinaldia, bere etengabeko mugimendua, geruza honen ezaugarri nagusietako bat da, eta izen hori 1909an proposatu zuen Léon P. Teisserenc de Bort (1855-1913) meteorologo frantsesak, hain zuzen ere bere izaera aldakorrari erreferentzia eginez. Troposfera hitza grezierazko τροπος (tropos), «bira» esan nahi duena, eta σϕαιρα (sphaira), «esfera», terminoen bat-egitetik sortzen da.