troposfera

Dolna warstwa atmosfery, rozciągająca się od powierzchni Ziemi - z którą się styka - aż do tropopauzy, zlokalizowanej na wysokości około 11 km na średnich szerokościach geograficznych, chociaż jej grubość różni się w zależności od warunków meteorologicznych i szerokości geograficznej. W jej wnętrzu temperatura spada dość regularnie wraz z wysokością, w tempie 6,5°C/km (wartość teoretyczna dla atmosfery wzorcowej), chociaż na niektórych odcinkach prezentuje inwersje, w których to zachowanie ulega odwróceniu. Troposfera zawiera około 80% całkowitej masy atmosfery i 99% całej pary wodnej. Ciśnienie atmosferyczne, podobnie jak temperatura, spada w miarę wznoszenia się przez nią, i robi to co więcej bardzo szybko (spadek wykładniczy). Na wysokości około 5 km ciśnienie stanowi w przybliżeniu połowę ciśnienia na poziomie morza. Stamtąd w górę niedobór tlenu utrudnia oddychanie. Większość zjawisk meteorologicznych występuje w troposferze (deszcz, burze, fronty, cyklony...), przy czym pionowe ruchy powietrza zachodzą głównie w powiązaniu z konwekcją (ogrzewanie gruntu) i wymuszeniem orograficznym. Pobudzenie powietrza, jego ciągły ruch, jest jednym z głównych znaków rozpoznawczych tej warstwy, której nazwa została zaproponowana w 1909 r. przez francuskiego meteorologa Léona P. Teisserenc de Bort (1855-1913) dokładnie w odniesieniu do jej zmiennej natury. Słowo "troposfera" wynika z połączenia greckich terminów τροπος (tropos), co oznacza obrót, oraz σϕαιρα (sphaira), sferę.