Тропосфер

Агаар мандлын доод давхарга бөгөөд дэлхийн гадаргаас эхлэн, түүнтэй шууд харьцаж, дунд өргөрөгт ойролцоогоор 11 км өндөрт байрлах тропопауз хүртэл үргэлжилдэг ч зузаан нь цаг уурын нөхцөл ба өргөрөгөөс хамаарч өөрчлөгддөг. Түүний дотор температур өндрөөр нэлээд жигд буурдаг (стандарт агаар мандлын онолын утга 6.5°C/км) бөгөөд зарим хэсэгт энэ үзэгдэл эсрэгээр эргэдэг инверси ажиглагддаг. Тропосфер агаар мандлын нийт массын ойролцоогоор 80%, усны уурын 99%-ийг агуулдаг. Агаар мандлын даралт температурын нэгэн адил түүгээр өгсөх тусам буурдаг бөгөөд маш хурдан (экспоненциал бууралт) буурдаг. Ойролцоогоор 5 км өндөрт даралт далайн түвшний даралтын ойролцоогоор тал хувь болдог. Эндээс дээш хүчилтөрөгчийн дутагдал амьсгалахыг хүндрүүлдэг. Ихэнх цаг уурын үзэгдэл тропосферт тохиолддог (бороо, шуурга, фронт, циклон...) бөгөөд агаарын босоо хөдөлгөөн голцуу конвекц (газрын халалт) болон орографийн албадлагатай холбоотой явагддаг. Агаарын үймээн, түүний байнгын хөдөлгөөн нь энэ давхаргын гол шинж чанаруудын нэг бөгөөд нэрийг нь 1909 онд Францын цаг уурч Леон П. Тейсеран де Бор (1855-1913) түүний хувирамтгай чанарыг хэлж санал болгосон. "Тропосфер" гэдэг үг нь Грек τροπος (tropos), эргэлт, ба σϕαιρα (sphaira), бөмбөрцөг гэсэн үгсийн нийлэмжээс үүссэн.