იონოსფერო

ატმოსფეროს რეგიონი, რომელიც დაახლოებით 60-80-დან 500-1000 კმ სიმაღლემდე ვრცელდება და რომელშიც ჰაერი იონიზებულია, ისე რომ მასში დადებითი იონები და თავისუფალი ელექტრონები მოძრაობს, რაც მას ელექტრული გამტარის მსგავსად მოქმედებას აძლევს. იონური სიმკვრივე საკმარისად მაღალია იმისთვის, რომ გარკვეული სიხშირის დიაპაზონის რადიოტალღები მასში აირეკლოს. ის ასევე იწვევს ხელოვნური თანამგზავრების მიერ დედამიწაზე გაგზავნილ სიგნალებში ხელშეშლას. საშუალო განედებზე ამ ატმოსფერულ რეგიონში იონიზაცია ძირითადად განპირობებულია მზის გამოსხივების გარკვეული UV და რენტგენის ზოლების შთანთქმით, ხოლო მაღალ განედებზე მას ძირითადად იწვევს მზის ქარის მიერ მოტანილი მაღალენერგეტიკული ნაწილაკები, რომლებსაც დედამიწის მაგნიტური ველი პოლუსებისკენ აგდებს. იონოსფერო სამ ფენად იყოფა, რომლებიც ცნობილია D, E და F ინიციალებით. D ფენა მხოლოდ დღისით არსებობს და ყველა ფენას შორის ყველაზე დაბალია, შეუძლია გამოჩნდეს დაახლოებით 60 კმ სიმაღლიდან. მის ზემოთ მდებარეობს E ფენა, კიდევ უფრო მაღლა კი F ფენა, რომელიც ორ ქვეფენად (F1 და F2) იყოფა ცვალებადი სისქით, იმის მიხედვით, დღეა თუ ღამე. იონოსფერული ფენების ძირითადი მახასიათებლები დეტალურად აღწერილია ამ ლექსიკონის შესაბამის სტატიებში.

დაკავშირებული ტერმინები: D შრე