tornado

Qıf şəklində görünən, böyük bucaq sürətinə malik, şaquli inkişaf edən buludun (əksər hallarda superhüceyrəli tufanla əlaqəli kumulonimbusun) altından sallanan və Yer səthinə çatan fırlanan hava sütunu. O, kondensasiya qıfı (həmişə yerə çatmır) və keçərkən sormuş olduğu, əvvəlcə yerdən qoparmış toz və saysız-hesabsız əşyalar sayəsində görünür. Bu, Yerdə əmələ gələn bütün meteoroloji hadisələr arasında ən şiddətli mezomiqyaslı hadisədir; ən kiçik məkanda ən böyük enerji miqdarını cəmləyən hadisədir. Onun daxilindəki təzyiqin xaricindəkindən 100 ilə 200 hPa arasında aşağı olduğu hesab olunur. Həm ölçüsü, həm də davametmə müddəti çox dəyişkəndir. Diametri bir neçə metrdən (mikrotornado) ən istisna hallarda bir neçə kilometrədək dəyişə bilər. Tipik diametri yüz metr tərtibindədir. Davametmə müddəti qısadır; cəmi bir neçə saniyədən bir saata qədər. Onun ətrafında yaratdığı külək qasırğaları fövqəladədir; ən güclülərində 500 km/saat tərtibində olur və keçdiyi bütün ərazi zolağında (məsafə cəmi bir neçə yüz metrdən bəzi hallarda bir neçə yüz kilometrədək dəyişir) tam dağıntıya səbəb olur. Tipik yerdəyişmə sürəti 50 ilə 80 km/saat arasındadır. Tornadonun keçərkən yaratdığı küləklərdən başqa, çoxlu tornadonun endiyi çoxhüceyrəli tufanlar və superhüceyrələr şiddətli leysanlara, dolu yağmasına və güclü ildırım fəaliyyətinə səbəb olur. Bəzən çoxburulğanlı tornadolar adlanan tornadolar əmələ gəlir; onların əsas xüsusiyyəti eyni zamanda iki və ya daha çox kondensasiya qıfına və/və ya dağıntı buludlarına (toz, budaqlar, parçalanmış taxta lövhələr...) malik olmalarıdır.