smog

Mjegull e ndotur që formohet në mjedise urbane dhe industriale, në të cilat ndotja atmosferike është e lartë. Termi lind nga bashkimi i fjalëve angleze smoke (tym) dhe fog (mjegull) dhe njihet ndërkombëtarisht si i tillë. Smog-u që prek qytetet e mëdha shkaktohet kryesisht nga trafiku dhe njihet si smog fotokimik. Djegia e hidrokarbureve në mjetet motorike emeton në ajër monoksid karboni dhe oksidet e azotit (NOx) (NO si ndotës parësor dhe NO2 si dytësor, që formohet prej tij kur kombinohet me oksigjenin), ndër gaze të tjera, përveç përbërësve të ndryshëm organikë të avullueshëm që përfshihen gjithashtu në atmosferë. Në prani të rrezatimit diellor, ndodh një seri reaksionesh fotokimike që formojnë sasi të mëdha substancash të reja të dëmshme (ndotës dytësorë) si ozoni, i cili gradualisht e turbullon mjedisin, duke zvogëluar dukshmërinë dhe duke formuar një lloj kupole (kështu quhet) me pamje kafeshtë që mbulon të gjithë qytetin. Prania e tij irriton sytë dhe rrugët e frymëmarrjes, duke bërë që shumë njerëz të zhvillojnë sëmundje si rinit, bronkit, astmë ose pneumoni. Situatat anticiklonike të vazhdueshme, veçanërisht në dimër, me një inversion termik të pranishëm, në të cilat insolacioni është i lartë dhe pothuajse nuk ka erë, favorizojnë formimin dhe rritjen progresive të smog-ut fotokimik. Ekziston një lloj tjetër smog-u, smog-u industrial - i njohur edhe si smog gri ose squfuror -, për shkak të emetimeve ndotëse grimcore dhe të gazta që vijnë nga veprimtaritë industriale. Djegia e qymyrit në fabrika, centrale termike dhe në disa qytete është burimi kryesor i emetimit atmosferik të blozës dhe dioksidit të squfurit (dhe prej tij, substancave të tjera si acidi sulfurik dhe sulfate të ndryshme) të cilat, kur përfshihen në pikat e ujit të një mjegulle, rezultojnë në smog-un industrial të përmendur, i cili është shumë ndotës.

Terma të lidhur: Ndotje e ajrit