pluviometër

Instrument meteorologjik që përdoret për të matur sasinë e reshjeve të rëna në një vend gjatë një periudhe të caktuar kohe. Ai që përdoret në observatorët e motit është i miratuar nga Organizata Botërore e Meteorologjisë (OBM) dhe është i tipit Hellmann, i emërtuar për nder të meteorologut gjerman Gustav J. G. Hellmann (1854-1939), të cilit i detyrohemi shpikjen e tij (në vitin 1886). Enët e para të ndërtuara ad hoc për të mbledhur ujin e shiut dhe për të mbajtur një regjistër të tij janë përdorur në Greqinë e Lashtë dhe datojnë rreth 2500 vjet më parë. Një enë e shënuar për të njëjtin qëllim dokumentohet edhe në Indi rreth shekullit IV para Krishtit. Planifikimi i punëve bujqësore ishte ai që nxiti shpikjen e këtyre pluviometrave të hershëm, siç ishte ai që u shfaq në Kore, në vitin 1441, në kohën e mbretit Sejong i Madh (1418-1450). I njohur si cheugugi, ai përbëhej nga një enë hekuri me përmasa të standardizuara, nga e cila u bënë kopje të sakta që iu shpërndanë çdo guvernatori krahine, gjë që bëri të mundur mbajtjen e regjistrave të reshjeve në të gjithë atë vend. Në vitin 1639, fizikani italian Benedetto Castelli (1578-1643) - nxënës i Galileut - bëri një enë të thjeshtë qelqi të graduar, e përdorur për të mbledhur ujin e shiut, e cila shërbente edhe si regjistrues i shiut. Megjithëse shpikja e pluviometrit të parë në histori (si instrument vërtet shkencor) zakonisht i atribuohet arkitektit anglez Christopher Wren (1632-1723), ai merit i përket Castellit, pasi ajo që shpiku Wren - në vitin 1662 - ishte regjistruesi i parë i shiut me kova përmbysëse. Ishte një pluviometër me kova përmbysëse që përfshinte një sistem mekanik, i cili lejonte që një stilolaps me bojë të vizatonte, mbi letër të graduar, një regjistrim të vazhdueshëm të shiut të rënë. Vetëm në fund të shekullit XIX u zgjidh problemi i matjes së besueshme të reshjeve, pasi pluviometrat e ndryshëm të projektuar deri atëherë nuk arritën të kapërcenin të gjitha vështirësitë që përfshin matja e kësaj ndryshoreje; kryesisht humbjen, përmes avullimit, të një pjese të ujit të rënë. Pluviometri i shpikur nga Hellmann kaloi me sukses provat e kontrollit të cilësisë. Funksionaliteti i tij përputhet me qëndrueshmërinë ndaj motit të keq. Nga jashtë, instrumenti është një cilindër prej llamarine të galvanizuar i formuar nga dy pjesë që puthiten, njëra mbi tjetrën. E sipërmja është e hapur dhe përbën grykën e pluviometrit. Në ata të miratuar nga OBM, sipërfaqja e saj është 200 cm2. Nga ajo hapje zbret një gyp, përmes të cilit kalon uji i shiut, i borës ose i breshërit, duke përfunduar në një enë të vendosur brenda pjesës së poshtme. Për të kryer vëzhgimin, ndahen dy enët cilindrike, nxirret ena e përmendur nga ajo e poshtmja dhe - në rast se ka pasur reshje gjatë kohës së kaluar që nga vëzhgimi i mëparshëm - uji i mbledhur hidhet në një cilindër matës i graduar siç duhet. Leximi i tij jep drejtpërdrejt milimetrat e lartësisë së shtresës së ujit që la reshja, duke supozuar se ajo shpërndahet mbi një sipërfaqe të papërshkueshme dhe se nuk ka avullim. Ato milimetra janë ekuivalente me litra për metër katror.