pluviómetro

Instrumento meteorolóxico co que se mide a cantidade de precipitación caída nun lugar durante un período de tempo dado. O que se emprega nos observatorios meteorolóxicos está homologado pola Organización Meteorolóxica Mundial (OMM) e é de tipo Hellmann, chamado así en honor ao meteorólogo alemán Gustav J. G. Hellmann (1854-1939), a quen debemos a súa invención (ano 1886). Os primeiros recipientes construídos ad hoc para captar a auga da choiva e levar unha contabilidade dela, usáronse na Antiga Grecia e datan de hai uns 2500 anos. Tamén está documentada unha vasilla con marcas, usada para o mesmo fin, na India cara ao século iv a. C. A planificación das tarefas agrícolas foi o que impulsou a invención destes primitivos pluviómetros, o mesmo que o que apareceu en Corea, en 1441, en tempos do rei Sejong o Grande (1418-1450). Coñecido como cheugugi , consistía nun recipiente de ferro, de medidas estandarizadas, do que se fixeron réplicas exactas que se repartiron a cada gobernador provincial, o que permitiu dispor de rexistros pluviométricos por todo aquel país. En 1639, o físico italiano Benedetto Castelli (1578-1643) -discípulo de Galileo- confeccionou un sinxelo recipiente de vidro graduado, usado para captar a auga da choiva, que cumpría tamén as funcións de pluviógrafo. Aínda que se adoita atribuír ao arquitecto inglés Christopher Wren (1632-1723) a invención do primeiro pluviómetro da historia (como un instrumento propiamente científico), esa honra correspóndelle a Castelli, xa que Wren o que inventou -en 1662- foi o primeiro pluviógrafo. Tratábase dun pluviómetro con cubetas basculantes que levaba incorporado un sistema mecánico, o que permitía a unha plumilla con tinta trazar sobre un papel graduado o rexistro continuo da choiva caída. Ata finais do século xix , non se resolveu o problema de medir de maneira fiable a precipitación, xa que os distintos pluviómetros deseñados ata ese momento non conseguían salvar todas as dificultades que expuña a medida desa variable; principalmente a perda por evaporación de parte da auga precipitada. O pluviómetro inventado por Hellmann pasou con éxito as probas de control de calidade. Á súa funcionalidade únese a súa resistencia ás inclemencias meteorolóxicas. Externamente, o instrumento é un cilindro de chapa galvanizada formado por dúas pezas que se acoplan entre si, unha enriba da outra. A superior está aberta e constitúe a boca do pluviómetro. Nos homologados pola OMM, a súa superficie é de 200 cm² . Desde dita embocadura parte cara abaixo un funil, polo que se cola a auga da choiva, neve ou sarabia, que termina nun recipiente aloxado no interior da peza inferior. Para levar a cabo a observación, sepáranse os dous vasos cilíndricos, extráese do de abaixo dito recipiente e -no caso en que houbese habido precipitación durante o tempo transcorrido desde a anterior observación- vértese a auga recollida nunha probeta graduada adecuadamente. A súa lectura proporciona directamente os milímetros de altura da lámina de auga que deixou a precipitación, supoñendo que se distribúe sobre unha superficie impermeable e que non hai evaporación. Eses milímetros son equivalentes a litros por metro cadrado.