termometre

Hava sıcaklığını ölçen bir meteorolojik alet. Farklı türleri vardır; hepsi, havanın termodinamik durumu değiştikçe havayla termal dengede olan belirli maddelerin yaşadığı bazı fiziksel özelliğin değişimine dayanır. Geleneksel termometreler, küçük bir hazneye ya da hazneye bağlı cam bir kılcal boru içinde bir sıvı (cıva ya da alkol) içerir. Hava sıcaklığındaki değişimler sıvının genleşmesine ya da büzülmesine neden olur ve buna bağlı olarak sıvı borudaki seviyesi yükselir ya da alçalır. İçerdiği dereceli skala sayesinde, aleti çevreleyen havanın sıcaklığının ulaştığı derecelerin doğrudan okunması sağlanabilir. Hava gözlem istasyonlarında çok çeşitli termometre bulunur; bunlardan bazıları -maksimum ve minimum termometreler ya da psikrometreyi oluşturanlar (kuru termometre ve yaş termometre) gibi- belirli amaçlar için kullanılır. Cıva termometresinin kullanımı, aşırı soğuğun görülmediği bölgelerle sınırlıdır, çünkü bu sıvı -38,8°C'nin altında donmaya başlar ve Dünya'da havanın nispeten sık bir şekilde bu sıcaklığın altında olduğu yerler vardır. Bu sorunu çözmek için, en soğuk bölgelerdeki hava gözlem istasyonlarında alkol termometreleri kullanılır. Bunlar genellikle donma noktası -114°C olan etanol (etil alkol) içerir. Cıva ve alkol termometrelerinin yanı sıra, bimetalik şerit termometresi, direnç termometresi ya da dijital olanlar gibi diğerleri de kullanılır; bunlar, bahsedilenlerin bazılarıyla aynı ilkelere dayanan sensörler içerir ve bir elektronik devre sayesinde sıcaklık değişimlerini sıvı kristal bir ekranda rakam olarak görüntülenebilen bir sinyale dönüştürür.

İlgili terimler: sıcaklık