თერმომეტრი

მეტეოროლოგიური ხელსაწყო, რომელიც ჰაერის ტემპერატურას ზომავს. არსებობს სხვადასხვა ტიპი და ყველა მათგანი ეფუძნება ჰაერთან თერმულ წონასწორობაში მყოფი გარკვეული ნივთიერებების რომელიმე ფიზიკური თვისების ცვლილებას ჰაერის თერმოდინამიკური მდგომარეობის ცვლილებისას. ტრადიციული თერმომეტრები შეიცავს თხევადს (ვერცხლისწყალს ან სპირტს) მინის კაპილარულ მილში, რომელიც პატარა რეზერვუარს ანუ კოლბას უერთდება. ჰაერის ტემპერატურის ცვლილება თხევადის გაფართოებას ან შეკუმშვას იწვევს, რასაც მილში თხევადის აწევა ან დაწევა მოჰყვება. მასში ჩაშენებული დაგრადუირებული შკალის წყალობით შესაძლებელია ხელსაწყოს გარშემო არსებული ჰაერის ტემპერატურის მიღწეული გრადუსების უშუალო აღება. მეტეოროლოგიურ სადამკვირვებლო სადგურებში თერმომეტრების დიდი მრავალფეროვნებაა, რომელთაგან ზოგი - როგორიცაა მაქსიმალური და მინიმალური თერმომეტრები ან ფსიქრომეტრის შემადგენელი თერმომეტრები (მშრალი და სველი თერმომეტრი) - კონკრეტული მიზნებისთვის გამოიყენება. ვერცხლისწყლის თერმომეტრის გამოყენება იმ რეგიონებით შემოიფარგლება, სადაც სიცივე ექსტრემალური არ არის, რადგან ეს თხევადი –38,8°C-ზე დაბლა იწყებს გაყინვას, დედამიწაზე კი არსებობს ადგილები, სადაც ჰაერი შედარებით ხშირად უფრო დაბალ ტემპერატურაზეა. ამ პრობლემის გადასაჭრელად ყველაზე ცივ რეგიონებში მდებარე სადამკვირვებლო სადგურებში სპირტის თერმომეტრებს იყენებენ. ისინი, როგორც წესი, შეიცავს ეთანოლს (ეთილის სპირტს), რომლის გაყინვის წერტილია –114°C. ვერცხლისწყლისა და სპირტის თერმომეტრების გარდა გამოიყენება სხვებიც, როგორიცაა ბიმეტალური ფირფიტის თერმომეტრი, წინაღობის თერმომეტრი ან ციფრული თერმომეტრები, რომლებიც შეიცავს ზოგიერთი ზემოთ ნახსენების მსგავს პრინციპებზე დაფუძნებულ სენსორებს და რომლებიც ელექტრონული წრედის წყალობით ტემპერატურის ცვლილებებს გარდაქმნის სიგნალად, რომლის ციფრებად ჩვენებაც თხევადკრისტალურ ეკრანზეა შესაძლებელი.

დაკავშირებული ტერმინები: ტემპერატურა