កាបូនឌីអុកស៊ីត (CO2)
ជាឧស្ម័នដានមួយក្នុងចំណោមឧស្ម័នដែលមាននៅក្នុងបរិយាកាស ដែលប្រភពរបស់វាទាំងជាធម្មជាតិ និងដោយសារការឆេះនៃឥន្ធនៈហ្វូស៊ីលសម្បូរកាបូន - ដូចជាប្រេងកាត ធ្យូងថ្ម ឬឧស្ម័នធម្មជាតិ -, ការដុតជីវម៉ាស ព្រមទាំងការផ្លាស់ប្តូរការប្រើប្រាស់ដីនិងសកម្មភាពឧស្សាហកម្មមួយចំនួន។ វាជាឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ចម្បងដែលមានប្រភពមកពីមនុស្ស ដែលកំហាប់បរិយាកាសរបស់វាបានកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំងចាប់តាំងពីពាក់កណ្តាលសតវត្សមុន ស្របគ្នាជាមួយការបំភាយដែលបង្កើតដោយសកម្មភាពរបស់យើង។ នៅចុងទសវត្សរ៍ទីពីរនៃសតវត្សទី 21 វាឈានដល់ 415 ផ្នែកក្នុងមួយលាានតាមមាឌ។ វាជាឧស្ម័នគ្មានពណ៌ គ្មានក្លិន មានរសជាតិអាស៊ីតបន្តិច ដែលនៅកំហាប់ខ្ពស់បង្កឱ្យឆ្អែតខ្យល់។ វាមិនឆេះទេ និងរលាយក្នុងទឹក។ ពេលវេលាស្នាក់នៅក្នុងបរិយាកាសរបស់វាចាប់ពី 5 ដល់ 200 ឆ្នាំ។ មិនអាចកំណត់តម្លៃតែមួយបានទេ ដោយសារភាពស្មុគស្មាញនៃវដ្តកាបូន ជាមួយនឹងអត្រាស្រូបយកឧស្ម័នខុសៗគ្នាដែលទាក់ទងនឹងដំណើរការដកចេញធម្មជាតិផ្សេងៗគ្នា។ រូបមន្តគីមីរបស់វាគឺ CO2 ហើយវាក៏ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាកាបូនិកអ័នអ៊ីដ្រីត ឬដោយពាក្យបុរាណដែលលែងប្រើហើយថាកាបូនប៊ីអុកស៊ីត។ នៅក្នុងការសិក្សាការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ គោលគំនិតនៃ “កាបូនឌីអុកស៊ីតសមមូល” ត្រូវបានប្រើ ដែលកំណត់ថាជាបរិមាណ CO2 ដែលត្រូវការដើម្បីបញ្ចេញកម្លាំងរស្មី (ការឡើងកម្ដៅ) ដូចគ្នាដែលបង្កើតដោយឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ជាក់លាក់មួយ ឬល្បាយនៃឧស្ម័នទាំងនោះជាច្រើន។
ពាក្យពាក់ព័ន្ធ: ការឡើងកំដៅផែនដី, ឥទ្ធិពលផ្ទះកញ្ចក់, ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ