Φαινόμενο του θερμοκηπίου

Η θέρμανση της κατώτερης ατμόσφαιρας λόγω της καθαρής απορρόφησης της υπέρυθρης (μεγάλου μήκους κύματος) γήινης ακτινοβολίας από τα συστατικά της, τόσο αέρια όσο και αερολύματα. Ενώ υπάρχει ένα φυσικό φαινόμενο θερμοκηπίου στη Γη -κάτι που μπορεί να επεκταθεί στις ατμόσφαιρες άλλων πλανητών-, στο πλαίσιο της τρέχουσας κλιματικής αλλαγής, η έκφραση αναφέρεται στην επιπλέον θέρμανση λόγω της αύξησης που βιώνουν οι συγκεντρώσεις αερίων του θερμοκηπίου στην ατμόσφαιρα -με το CO₂ να πρωτοστατεί-, ως συνέπεια της μαζικής καύσης ορυκτών καυσίμων και βιομάζας από τον άνθρωπο. Η ακτινοβολιακή εξαναγκαστική δράση που προκαλείται από αυτό έχει προκαλέσει αύξηση της μέσης παγκόσμιας θερμοκρασίας στην επιφάνεια της Γης, η οποία δεν έχει ακόμη κορυφωθεί. Ο Γάλλος μαθηματικός και φυσικός Jean-Baptiste Joseph Fourier (1768-1830) ήταν ο πρώτος επιστήμονας που θεώρησε -το 1824- ότι η Γη συγκρατούσε τη θερμότητα με τρόπο παρόμοιο με ένα θερμοκήπιο. Αυτή η αναλογία δεν είναι απόλυτα ακριβής, καθώς το γυαλί ενός θερμοκηπίου είναι διαφανές στην ηλιακή ακτινοβολία (μικρού μήκους κύματος) αλλά αδιαφανές στην υπέρυθρη ακτινοβολία (μικρού, μεγάλου μήκους κύματος) που παράγεται στο εσωτερικό του -κάτι που προκαλεί την άνοδο της θερμοκρασίας-, ενώ στην περίπτωση της ατμόσφαιρας, μόνο ένα μέρος της γήινης ακτινοβολίας (υπέρυθρης, μεγάλου μήκους κύματος) συγκρατείται από τα αέρια του θερμοκηπίου, με το υπόλοιπο να διαφεύγει στο διάστημα.