ឥន្ទធនូ

នេះគឺជាបាតុភូតអុបទិចដែលល្បីល្បាញបំផុត និងអស្ចារ្យបំផុតក្នុងចំណោមបាតុភូតទាំងអស់ដែលកើតមានក្នុងបរិយាកាស ដោយគ្មានការសង្ស័យ។ ឈ្មោះនៃបាតុភូតនេះសំដៅលើទេវតាស្រីអ៊ីរីស (Iris) ដែលក្នុងប្រទេសក្រិកបុរាណត្រូវបានចាត់ទុកជាអ្នកនាំសារនៃព្រះទាំងឡាយ។ ការទៅមករបស់នាងរវាងភ្នំអូលីមពូស ជាលំនៅរបស់ព្រះ និងពិភពផែនដី ជាកន្លែងដែលមនុស្សយើងរស់នៅ ត្រូវបានឆ្លុះបញ្ចាំងយ៉ាងច្បាស់នៅក្នុងឥន្ទធនូ និងការតភ្ជាប់ដែលមើលទៅដូចជារវាងមេឃនិងផែនដី។ យើងអាចនិយាមវាថាជាក្រុមពន្លឺធំមានរាងកន្លះរង្វង់ ឬជាផ្នែកមួយនៃវា បង្កើតឡើងដោយសំណុំធ្នូមានកណ្តាលរួម ត្រួតលើគ្នា ដែលបង្ហាញពណ៌នៃវិសាលគមពន្លឺដែលមើលឃើញ។ ពណ៌ក្រហមលេចឡើងនៅគែមខាងលើនៃឥន្ទធនូ ហើយពណ៌ស្វាយនៅគែមខាងក្រោម។ ការពិពណ៌នានេះត្រូវនឹងឥន្ទធនូបឋម ឬឥន្ទធនូសំខាន់ ប៉ុន្តែពេលខ្លះក៏អាចឃើញឥន្ទធនូទីពីរ និងធ្នូបន្ថែម (supernumerary) ផងដែរ។ ការលេចឡើងនៃពួកវាទាំងអស់បណ្តាលមកពីបាតុភូតចំណាំងបែរ ការឆ្លុះបញ្ចាំង ការបង្វែរ និងអន្តរាក់នៃពន្លឺ នៅពេលវាឆ្លងកាត់វាំងននដំណក់ភ្លៀងដែលត្រូវព្រះអាទិត្យ ឬព្រះច័ន្ទបំភ្លឺ។ ទោះបីជាតែងនិយាយអំពីពណ៌ទាំងប្រាំពីរនៃឥន្ទធនូក៏ដោយ តាមពិតក្រុមពណ៌ច្រើនបង្កើតជាបន្តបន្ទាប់ (continuum) ដូច្នេះការបែងចែកនោះគឺតាមអំពើចិត្ត។