El Niño

ENSO iqlim hodisasining salbiy fazasi boʻlib, uning asosiy namoyon boʻlishi Tinch okeanining sharqiy ekvatorial qismidagi yuza suvlarining anomal isishidir; bu isish davriy, ammo notekis tarzda, 3 yildan 8 yilgacha boʻlgan davrlarda yuz beradi. El Niño ning boshlanishi Tinch okeani havzasining har ikki tomonida ham meteorologik, ham okeanik qonuniyatlarni oʻzgartiradi, okean va atmosfera oqimlarida sezilarli anomaliyalar yuzaga keladi. Uning signali boshqa, uzoqroq quruqlik hududlarida ham qayd etiladi va bir nechta yaxshi oʻrnatilgan telekonneksiyalar mavjud. El Niño xalqaro meteorologik lugʻatda ispan tilida aynan shunday ifodalanadi. U Isoning goʻdakligi (Niño Jesús yoki Niño Dios) – xristian Rojdestvosining asosiy siymosi – ga ishora qiladi, chunki Peru shimolidagi Paita portining keksa baliqchilari Ekvadordagi Guayaquil qoʻltigʻidan keladigan dengiz oqimini shunday atay boshlaganlar, chunki u yil oxiriga yaqin – Rojdestvo atrofida – kirib kelib, dengiz suvini isitar va bu ovni keskin kamaytirar edi. Shunda ular bir necha oy davomida baliq ovlay olmay, uyda qolishga majbur boʻlishgan. Bundan tashqari, shu vaqt davomida juda kuchli yomgʻirlar yogʻgan. Normal holatga qaytish faqat ozuqa moddalariga boy sovuq suvning koʻtarilishi (apvelling) boshlanganidan keyin yuz bergan, bu esa Peru qirgʻoqlari yaqinida katta baliq galalari paydo boʻlishiga olib kelgan.