balandlik xaritasi

Meteorologik jargonda dengiz sathidan yuqoridagi muayyan atmosfera sathidagi meteorologik maʼlumotlarni koʻrsatuvchi har qanday xaritaga berilgan nom. Uni izogipsalar xaritasi deb atash ham keng tarqalgan, chunki unda ana shu izochiziqlar chiziladi. Ular birgalikda muayyan bosim sirtining topografiyasini tashkil etadi. Har bir izogipsa yuqorida tilga olingan izobarik sirtning sath chizigʻidir. Balandlik xaritalari muntazam ravishda 850, 700, 500, 300, 200 va 100 gPa standart sathlari uchun tuziladi. Aniqroq aytganda, ularni altitudalar xaritalari deb atash kerak, chunki ular bizga shu bosim sathlari joylashgan balandliklarni (geopotensial metrlarda ifodalangan) koʻrsatadi. Bu xaritalarda ham, yer usti xaritalarida ham sinoptik vaziyat, meteorologik sahnaning barcha ishtirokchilari bilan aniq aks etadi: antisiklonlar, depressiyalar, ajralgan siklonlar, botiqlar, tizmalar… Haqiqiy maʼnodagi balandlik xaritalari «nisbiy topografiyalar» deb ataladigan xaritalardir. Ularda dengiz sathiga eng yaqin izobarik sirt (odatda 1000 gPa) asosiy sath sifatida olinib, ayrim standart bosim sathlari erishgan qalinliklarni koʻrsatuvchi izogipsalar chiziladi. Masalan, 500 gPa nisbiy topografiyasida bu qalinliklarning oʻzgarishi shu standart sathning 1000 gPa sirtiga nisbatan balandligidagi oʻzgarishni ifodalaydi.

Bog‘liq atamalar: izogipsa