muz

Qattiq holatdagi suv. Tabiatda bosim va harorat sharoitlariga qarab turli kristall tuzilishga ega oʻn xil muz mavjud. Biz biladigan va Yerda eng koʻp tarqalgan muz - Ih boʻlib, u geksagonal tizimda kristallanadi va oddiy muz deb ataladi, garchi biz uni shunchaki muz deb atasak ham. U suyuq suvning muzlashi orqali ham, atmosferadagi suv bugʻining sublimatsiyasi orqali ham hosil boʻlishi mumkin. U cheksiz xilma-xil shakl va teksturalarga ega. Toza muz - ichida havo qamalib qolmagan - tiniq boʻladi. Muzning aksariyat shakllari odatda namoyon etadigan oq rang ular tarkibidagi havo natijasidir. Muz kristallari toʻplamlaridan iborat qorning oqligi uning gʻovak va yumshoqligi bilan bogʻliq. Muz, shuningdek, toʻq koʻk rangda ham boʻlishi mumkin; bu u ayniqsa zich boʻlsa-da, ichida havo qamalib qolganda yuz beradi; bu holat unga tushayotgan yorugʻlikning osmonda sodir boʻladigan jarayonga oʻxshash tarzda sochilishiga sabab boʻladi (Reley sochilishi). Bu koʻzga tashlanadigan koʻkimtir tus, masalan, muzliklarning chuqur yoriqlarida va baʼzi aysberglarda kuzatiladi. Toza suv normal bosim sharoitida (P = 1013 gPa) dengiz sathida 0°C da muzlaydi. Hosil boʻlgan muzning zichligi 0,9168 g/sm3 boʻlib, bu suyuq suvnikidan (1 g/sm3) kam. Muzning suv ustida suzib yurishi aynan shu xususiyatga bogʻliq.