Toʻp bulut (Cu)
Cumulonimbus bilan birgalikda vertikal rivojlangan bulutlar tarkibiga kiruvchi bulut turkumi. Bu alohida-alohida oʻsadigan va dumaloq shakllar majmuidan tashkil topgan, odatda aniq chegaralarga ega zich bulut hosil qiluvchi bulutdir. Eng kichik toʻp bulutlar (Cuhumilis) butunlay oq boʻlib, soʻzlashuv tilida ochiq havo toʻp bulutlari yoki paxtasimon bulutlar deb ataladi. Oʻrtacha kattalikdagilari (Cumediocris) va ayniqsa yiriklari (Cucongestus) ichidagi gidrometeorlarning koʻpligi sababli asosida toʻq kulrang tusga ega boʻladi, chunki bu elementlar quyosh nurining oʻtishiga toʻsqinlik qiluvchi tabiiy ekran hosil qiladi. Asosining bu nisbiy qorongʻiligi bulutning quyosh bevosita yoritib turgan qolgan qismining yorqin oq rangi bilan keskin farq qiladi. Yuqori qismi gulkaram shaklini oladi. Toʻp bulutning vertikal oʻsishi konveksiya bilan belgilanadi va u juda turlicha balandlik va oʻlchamlarga ega boʻlishi mumkin. Uning asosi 2000 m balandlikdan pastda joylashadi va u yuqoriga qarab 6000 m gacha (oʻrta kengliklarda) oʻsishi mumkin. Toʻp bulut ichida koʻtariluvchi havo oqimlari ustunlik qiladi, biroq eng yiriklarida ular yogʻinlar bilan bogʻliq pastga yoʻnalgan oqimlar bilan birga mavjud boʻladi. Lotincha Cumulus soʻzi uyum yoki gʻaram degan maʼnoni anglatadi, bu esa ushbu konvektiv bulutni tashkil etuvchi sharsimon shakllarning ustma-ust toʻplanishini yaxshi ifodalaydi. Garchi bu uning eng keng tarqalgan koʻrinishi boʻlsa-da, baʼzan u yirtilgan, parcha-parcha holda namoyon boʻladi, bu esa fractus turini tashkil etadi.
Bog‘liq atamalar: kumulus