Athari ya Coriolis

Katika mfumo wa rejeleo unaozunguka, hii ni athari ambayo mzunguko wenyewe huisababisha kwa kitu chochote kinachosogea. Imepewa jina kwa heshima ya mhandisi na mwanahisabati Mfaransa Gaspard-Gustave de Coriolis (1792-1843), aliyekuwa wa kwanza kuielezea kihisabati, katika makala iliyochapishwa mwaka 1835. Duniani, athari ya Coriolis huelekea kupotosha njia ya vitu vinavyosogea juu ya uso wake, pamoja na ile ya viowevu vya jiofizikia wenyewe, maji na hewa. Upotoshaji huo ni kuelekea kulia katika hemisfea ya kaskazini na kuelekea kushoto katika ya kusini. Kiasi chochote cha hewa kinachosogea angani huathiriwa na athari hii, ambayo huzalisha juu yake nguvu ya kubuni au ya kudhaniwa, ambayo huongezeka kwa nguvu nyingine zinazofanya kazi juu ya hewa, kama ile itokanayo na kipenyu cha shinikizo la mlalo, msuguano, au nguvu ya kutimua-katikati (centrifugal force), ambayo huanza kufanya kazi tu wakati njia ni za mviringo.