სტრატოსფერო

ატმოსფეროს ფენა ტროპოსფეროსა და მეზოსფეროს შორის, რომელიც საშუალო განედებზე დაახლოებით 11-დან 50 კილომეტრამდე სიმაღლეზე ვრცელდება. მასში ჰაერის ვერტიკალური მოძრაობა თითქმის არ არსებობს, ჭარბობს ჰორიზონტალური მოძრაობა. ქარები ინტენსიურად ქრის. სანამ მის ქვედა ნაწილში ტემპერატურა სიმაღლესთან ერთად თითქმის არ იცვლება - იზოთერმული ქვეფენა -, ცოტა უფრო მაღლა ის სწრაფად იწყებს მატებას. ეს მატება განპირობებულია ოზონის მოლეკულების არსებობით - გაზისა, რომელიც მაქსიმალურ კონცენტრაციას დაახლოებით 25 კილომეტრის სიმაღლეზე აღწევს და ძალიან ეფექტურად შთანთქავს მზის ულტრაიისფერი გამოსხივების დიდ ნაწილს, რის შედეგადაც ჰაერი თბება. სტრატოსფერო გამოკვეთილი ატმოსფერული მდგრადობის ფენაა. სანამ მის ქვედა საზღვარზე - ტროპოპაუზაზე - ტემპერატურა ჩვეულებრივ –50-დან –60°C-მდეა, მის უმაღლეს ნაწილში - სტრატოპაუზაზე - დაახლოებით 0°C-ს აღწევს. მე-19 საუკუნის ბოლო ათწლეულში დაწყებული ზონდირების ბურთების გაშვების წყალობით პირველად დადგინდა ამ ფენის არსებობა, რადგან გამოვლინდა მასში მიმდინარე გამოკვეთილი თერმული ინვერსია. ფრანგი მეტეოროლოგი ლეონ ტეისერენ დე ბორი (1855-1913) იყო მისი აღმომჩენი 1898 წელს, თუმცა აღმოჩენა საჯარო გახდა მხოლოდ 1902 წელს.