utusitusi

Ni lithometeo (kimondo cha ardhi) kinachojumuisha kusimama angani kwa chembe ngumu zisizo za maji (vumbi, mchanga, majivu), kwa kiasi cha kutosha kufifisha hewa na kupunguza mwonekano. Iwapo mwonekano katika usawa wa ardhi umepungua na unyevunyevu wa hewa wa jamaa (relative humidity) uko chini ya 70%, kuna utusitusi (calima), lakini iwapo uko juu ya 70%, tukio linaloonekana au kutabiriwa litakuwa ukungu mwepesi (bruma/mist) (kulingana na vigezo vya kitaalamu vya AEMET). Utusitusi hupatia anga rangi ya kiudongo (ya kahawia hafifu, hudhurungi, ya njano, machungwa, au nyekundu-nyekundu), ambayo hutofautiana kutegemea asili ya ardhi ambako chembe hizo zilitoka na mwanga wa jua. Ufifu mkubwa au mdogo unaozalishwa hutegemea wote kiwango cha chembe hizo na uwezo wake wa kunyonya unyevu (hygroscopic). Kutokana na sifa hii ya mwisho, kunatofautishwa kati ya utusitusi mkavu na utusitusi wenye unyevu. Hali maalum ya huu wa mwisho ni ule unaoitwa utusitusi wa chumvi, unaosababishwa na uwepo wa chembe ndogo ndogo za chumvi ya bahari, zinazotokana na uvukizi wa mawimbi ya bahari yanayotoka juu ya uso wa bahari. Neno utusitusi (calima) pamoja na mabadiliko yake calina na calisma yana asili yao ya kitaaluma katika neno la Kilatini caligo, ambalo maana yake ni giza, ambalo kutoka humo pia yametokana maneno caligino, calígine, na caliginoso.